Borca İtiraz Dilekçesi Nedir? Nasıl Hazırlanır?

Borca itiraz dilekçesi, hakkında icra takibi başlatılan borçlunun, ödeme emrinde yer alan alacağı ve buna bağlı fer’ileri kabul etmediğini icra dairesine bildirdiği dilekçedir. Borçlu bu dilekçeyle borcun tamamına itiraz edebileceği gibi, borcun ödendiğini, zamanaşımına uğradığını veya faizin hatalı hesaplandığını ileri sürerek yalnızca bir kısmına da itiraz edebilir. Süresi içinde yapılan borca itiraz, icra takibini durdurduğundan borçlu için hak kaybını önleyen en önemli araçlardan biridir.

Borca İtiraz Dilekçesinin Hukuki Dayanağı ve Süresi

Borca itiraz hakkının hukuki dayanağını 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu‘nun 62. maddesi oluşturur. Madde, itirazın süresini ve şeklini açıkça düzenler[ref]2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.62[/ref].

“İtiraz etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur.”

Genel haciz yoluyla ilamsız icra takibinde bu süre yedi gündür ve borçlu itirazını yazılı bir dilekçeyle ya da icra dairesine giderek sözlü şekilde bildirebilir. Kambiyo senetlerine mahsus takip yolunda ise süre beş güne iner ve itiraz doğrudan icra mahkemesine yapılır.

Borca İtiraz Dilekçesinde Bulunması Gereken Unsurlar

Borca itiraz dilekçesinin usulüne uygun kabul edilebilmesi için belirli bilgileri içermesi gerekir. Dilekçede aşağıdaki unsurlara açıkça yer verilmesi, sürecin ilerleyen aşamalarında ortaya çıkabilecek belirsizlikleri önler.

• İcra dairesinin adı ve ilgili dosya numarası.
• İtiraz eden borçlunun adı, soyadı, T.C. kimlik numarası ve adresi (tüzel kişilerde ticaret unvanı ve vergi kimlik numarası).
• Ödeme emrinin tebliğ edildiği tarih.
• İtirazın kapsamı: borcun tamamına mı yoksa hangi tutardaki kısmına mı itiraz edildiği.
• Faize, dosya masraflarına veya fer’i alacaklara yönelik itiraz varsa bunların ayrı ayrı belirtilmesi.
• İmzaya itiraz söz konusuysa bunun açıkça ve ayrıca yazılması.
• İtirazın yapıldığı tarih ve borçlunun imzası.

Borçlu itiraz sebebi bildirmek zorunda değildir, ancak dilekçesinde bir sebep belirtmişse ilerleyen aşamada bu sebeple bağlı kalır ve sonradan genişletemez. Bu nedenle ilk dilekçede zamanaşımı, ödeme, yetkisizlik gibi bilinen tüm itiraz sebeplerinin birlikte yazılması, ileride sebep sınırlamasıyla karşılaşılmasını önler.

Borca Tam İtiraz ile Kısmi İtiraz Arasındaki Fark

Borcun tamamına itiraz, borçlunun alacağın hiçbir kısmını kabul etmediğini bildirmesidir. Bu durumda “Alacaklıya karşı hiçbir borcum bulunmamaktadır” gibi bir beyan yeterlidir ve icra takibi bütünüyle durur.

Kısmi itirazda borçlu, borcun bir kısmını kabul ettiğini ancak kalan kısmı kabul etmediğini bildirir. Örneğin 100.000 TL’lik bir takipte “60.000 TL’lik kısma itiraz ediyorum” şeklindeki bir beyan kısmi itiraz sayılır. İtiraz edilen tutar dilekçede açıkça gösterilmezse, İİK m.62/4 uyarınca itiraz hiç yapılmamış kabul edilir[ref]2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.62/4[/ref].

Borca İtiraz ile İmzaya İtiraz Arasındaki Fark

İmzaya itiraz, adi bir senede dayanan icra takibinde borçlunun senetteki imzanın kendisine ait olmadığını ileri sürmesidir. Bu itirazın ayrıca ve açıkça yapılması gerekir, aksi halde borçlu imzayı kabul etmiş sayılır.

İmzaya itiraz dışında kalan her türlü itiraz, borca itiraz olarak değerlendirilir. Borçlunun her iki itirazı da ileri sürmesi mümkündür, ancak dilekçede hangisinin hangi gerekçeyle yapıldığının net biçimde ayrılması gerekir.

Borca İtiraz Dilekçesi Örneği

Borca itiraz dilekçesi, icra dosyasına ait bilgiler ile itirazın kapsamına dair beyanları içerecek şekilde hazırlanır. Aşağıdaki örnek genel bir çerçeve sunar, somut dosyanın özelliklerine göre gerekçe bölümü değişiklik gösterebilir.

… İCRA MÜDÜRLÜĞÜNE

DOSYA NO :

İTİRAZ EDEN BORÇLU : (Adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, adresi)

(Varsa) VEKİLİ :

ALACAKLI : (Adı, soyadı, T.C. kimlik numarası, adresi)

KONU : Yukarıda bilgileri verilen ödeme emrine istinaden borca ve fer’ilerine itirazımdır.

AÇIKLAMALAR :

Tarafıma yukarıda dosya bilgileri belirtilen icra takibine ilişkin …/…/… tarihinde ödeme emri tebliğ edilmiştir.

Alacaklı tarafından icra takibine konu edilen borcu ve fer’ilerini kabul etmiyorum. (Kısmi itiraz halinde itiraz edilen tutar; imzaya itiraz halinde imzanın kendisine ait olmadığı; yetkisizlik itirazı halinde yetkili icra dairesi ayrıca ve açıkça belirtilir.)

HUKUKİ SEBEPLER : İİK, HMK ve ilgili sair mevzuat.

HUKUKİ DELİLLER : (Varsa deliller sırayla belirtilir.)

NETİCE VE TALEP : Yukarıda arz edilen sebeplerle takip konusu borca, faize ve fer’ilere ilişkin itirazlarımın kabulü ile icra takibinin durdurulmasına karar verilmesini arz ederim.

…/…/…
İtiraz Eden Borçlu (Adı Soyadı)
İmza

Borca İtirazın İcra Takibine Etkisi

Süresi içinde yapılan borca itiraz, genel haciz yoluyla ilamsız icra takibini durdurur. Bu, borcun ortadan kalktığı anlamına gelmez. Yalnızca takibin kesinleşmesi ve alacaklının doğrudan haciz aşamasına geçmesi engellenmiş olur.

İtiraz kısmi ise durma etkisi yalnızca itiraz edilen kısım için geçerlidir, kabul edilen kısım bakımından takip kesinleşerek devam eder. Borçlu ödeme emrinden önce ödeme yapmış olsa dahi, bu durumu bildirmek için yine süresinde borca itiraz etmelidir. Aksi halde takip kesinleşir ve mükerrer ödeme riski doğabilir.

Alacaklının Borca İtiraza Karşı Başvurabileceği Yollar

Borçlunun itirazıyla duran takibi yeniden harekete geçirmek isteyen alacaklının önünde iki temel yol vardır. Genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir ya da şartları oluşmuşsa icra mahkemesinde itirazın kaldırılması davası yoluna gidebilir.

İtirazın iptali davası, İİK m.67 uyarınca itirazın alacaklıya tebliğinden itibaren bir yıllık süre içinde açılmalıdır[ref]2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.67[/ref]. Bu davanın davalısı olan borçlu, icra dosyasında ileri sürmediği itiraz sebeplerini ancak cevap süresi içinde davaya taşıyabilir, aksi halde mahkeme yalnızca icra dosyasındaki itirazlarla bağlı kalır.

İtirazın reddedilmesi halinde takip kesinleşir ve borçlu, borçlu olmadığını kanıtlamak için menfi tespit davası açabilir. Bu dava, mevcut icra takibini kendiliğinden durdurmadığından takibin durdurulması ayrıca mahkemeden talep edilmelidir.

Borca İtiraza İlişkin Yargıtay Uygulamasından Örnekler

Borca itiraz dilekçesinin kapsamının net yazılması, uygulamada sık karşılaşılan uyuşmazlıkların başında gelir. Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, borçlunun dilekçesinde geçen ifadenin borcun tamamına mı yoksa bir kısmına mı itiraz anlamına geldiğinin dosya üzerinden doğru tespit edilmesi gerektiğini vurgulamıştır.

“…’tarafıma tebliğ edilen ödeme emrine, ödeme emrinde belirtilen borca ve fer’ilerine itiraz ediyoruz’ demekle borcun tamamına itiraz edildiği gözetilerek işin esası incelenip bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.” (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi, E. 2012/6096, K. 2012/14144, T. 02.10.2012)

Haksız borca itirazın sonuçları da uygulamada sık gündeme gelir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, kısmi itirazın icra mahkemesince esasa ilişkin nedenlerle kabul edilmesi halinde, kötü niyetli veya ağır kusurlu alacaklı aleyhine tazminata hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir.

“Borçlunun borca kısmi itirazı kabul edildiğine göre, yukarıda anılan yasa hükmü ve yapılan açıklama uyarınca, talebi olan borçlu lehine kabul edilen kısım üzerinden yüzde yirmiden aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesi gerekirken, bu konuda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemesi isabetsizdir.” (Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2016/17560, K. 2017/8474, T. 31.05.2017)

Not: Buradaki tazminat, İİK m.67/2’de düzenlenen icra inkar tazminatıdır ve borçlar hukuku anlamındaki genel tazminattan farklıdır. Amacı haksız itirazı veya kötü niyetli takibi caydırmaktır[ref]2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu m.67/2[/ref].

Borca İtirazın Geri Alınması

Borçlu, icra dairesine sunduğu borca itirazından her zaman vazgeçebilir. Geri alma beyanının kayıtsız ve şartsız olması gerekir. Şarta bağlı bir geri alma beyanı takibin durmasına engel olmaz.

Geri alma beyanı sözlü veya yazılı olarak, itirazın yapıldığı icra dairesine bildirilir ve alacaklının ayrıca kabulüne bağlı değildir. Geri alma ile birlikte takip kaldığı yerden devam eder.

E-Devlet ve UYAP Üzerinden Borca İtiraz İmkanının Sınırları

UYAP Vatandaş portalı üzerinden icra dosyalarının içeriği görüntülenebilir, ancak dosyaya evrak sunulabilmesi için elektronik imza veya mobil imza sahibi olunması gerekir. Bu imza olmadan UYAP üzerinden borca itiraz dilekçesi sunulamaz.

E-Devlet şifresiyle sisteme girişte ise yalnızca dosya görüntüleme imkanı bulunur. Güvenlik gerekçesiyle E-Devlet üzerinden evrak veya dilekçe sunulması mümkün değildir. Bu nedenle elektronik imzası olmayan borçlular, itirazlarını icra dairesine bizzat veya kağıt üzerinde vekil aracılığıyla sunmalıdır.

Özdipi Hukuk Bürosu Borca İtiraz Süreçlerinde Hizmeti

Özdipi Hukuk Bürosu, kendisine icra takibi açılan borçlulara borca itiraz dilekçesinin hazırlanmasından itibaren süreci takip eder. İtirazın kapsamının doğru belirlenmesi, süresinin kaçırılmaması ve gerektiğinde itirazın iptali veya itirazın kaldırılması davalarına karşı savunmanın hazırlanması bu hizmetin kapsamındadır.

Alacaklı tarafında yer alan müvekkiller için de haksız veya kapsamı belirsiz itirazlara karşı itirazın iptali davası açılır, icra inkar tazminatı talepleri dosyaya işlenir.

Bir ödeme emri tebliğ aldıysanız, yedi günlük itiraz süresi dolmadan Özdipi Hukuk Bürosu ile iletişime geçerek dosyanızı bir icra hukuku avukatıyla değerlendirebilirsiniz.

Borca İtiraz Hakkında Sık Sorulan Sorular

Borca itiraz süresi kaç gündür?

Genel haciz yoluyla ilamsız icra takibinde borca itiraz süresi, ödeme emrinin tebliğinden itibaren yedi gündür. Kambiyo senetlerine mahsus takip yolunda bu süre beş güne iner.

Borca itiraz edilince icra takibi durur mu?

Evet. Süresi içinde yapılan borca itiraz, itiraz edilen kısım bakımından icra takibini durdurur ve alacaklının doğrudan haciz aşamasına geçmesini engeller.

Kısmi borca itiraz nasıl yapılır?

Kısmi itirazda borçlu, kabul ettiği ve itiraz ettiği tutarları dilekçede açıkça ayırmalıdır. İtiraz edilen tutar net biçimde belirtilmezse itiraz hiç yapılmamış sayılır.

Borca itiraz edildikten sonra alacaklı ne yapabilir?

Alacaklı, itirazın kendisine tebliğinden itibaren bir yıl içinde genel mahkemede itirazın iptali davası açabilir. Şartları oluşmuşsa icra mahkemesinde itirazın kaldırılması davasına da başvurabilir.

Haksız borca itirazın sonucu nedir?

İtirazın iptali davasında itirazın haksız bulunması halinde borçlu, alacağın yüzde yirmisinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilebilir.

Borca itiraz için avukat tutmak zorunlu mudur?

Hayır, kanunen zorunlu değildir. Ancak itirazın kapsamının hatalı yazılması geri dönüşü zor hak kayıplarına yol açabildiğinden, bir icra hukuku avukatından destek alınması önerilir.