PBLK Davası Nasıl Açılır? Payı Bloke Olan Fon Yatırımcısı İçin Yol Haritası

PBLK (pay blokajı alt hesabı), TEFAS’ta satış talimatı verilen bir fon payının, işlem henüz sonuçlanmadığı için bloke durumda tutulduğunu bildiren koddur. Eylül 2026’da tasfiyeye alınan fonlarda bu kodu taşıyan yatırımcılar, 27 Ekim 2026’da yayımlanan 7596 sayılı Kanunla tasfiye hükümlerine bağlandı. Bu yazıda PBLK davası açmak isteyen bir yatırımcının hangi sırayla neyi kontrol etmesi ve hangi hukuki yolları değerlendirmesi gerektiği anlatılmaktadır.

Aşağıdaki sıra, bir dosyanın pratikte nasıl ilerlediğini gösterir. Her adımın altında ilgili kanun ve duyuru belirtilmiştir.

1. PBLK kaydını ve emir bilgilerini doğrulayın.
2. Emrin hangi tarihte verildiğini tespit edin.
3. Kanundaki tanımın sizi kapsayıp kapsamadığını değerlendirin.
4. Ara ödeme teklifini ve imzalanacak metni inceleyin.
5. Açılabilecek davaları ve görevli yolları belirleyin.
6. Süreleri takvime işleyin.

PBLK Nedir ve Hangi Fonlarda Görülür?

Hesapta PBLK görülüyorsa pay, sürmekte olan bir satış işleminin parçasıdır ve çıkış yapamaz. Satış emri girildiğinde pay bloke edilir. Nakit yatırımcıya geçip pay kayıttan silindiğinde işlem tamamlanır.

Kurul, 17 Eylül 2026 tarihli 57/1707 sayılı kararıyla Pusula, Pardus, Hedef, Bulls, Atlas, A1 Capital ve Tera Portföy’ün kurduğu fonların tasfiyesini kararlaştırdı. Fonlar aynı gün TEFAS’ta alıma ve satıma kapandı. PBLK’lılar, bu fonlarda emri sonuçlanmadan kalmış kişilerdir.

Birinci Adım: PBLK Kaydı ve Emir Bilgileri Nasıl Doğrulanır?

İlk iş, payın MKK kayıtlarında PBLK ibaresiyle göründüğünü belgelemektir. Sonra emrin kaydına geçilir: emrin verildiği tarih ve saat, fon adı, pay adedi ve emrin TEFAS’a iletilip iletilmediği. Bu bilgiler aracı kurumdan ya da bankadan alınan işlem dökümünde bulunur.

Aynı fonda birden fazla emir varsa her biri ayrı değerlendirilir. Emirlerin tarihi ve fiyatı farklı olabilir, bu da hesaba yansır.

İkinci Adım: Hangi Tarihte Verilen Emir Hangi Duruma Girer?

Emrin tarihi, durumu belirleyen ilk kriterdir. Emri üç gruptan birine yerleştirmek gerekir; SPK’nın eylül sonu duyurusu bu ayrımı yapar.

Emrin durumu	SPK’nın açıklaması
16 Eylül ve öncesinde TEFAS’a iletilmiş	İşlem valöründe platformun olağan akışına alındı (talimat gerçekleştiyse)
16 Eylül ve öncesinde iletilmiş, fon temerrüdü veya fiyat açıklanmaması nedeniyle gerçekleşmemiş	Tasfiye kapsamında sayıldı
17 Eylül’de iletilmiş	TEFAS iptal etti. Ödeme tasfiyeden arta kalandan, pay oranında yapılacak

Bu ayrım SPK’nın Tasfiye Süresine İlişkin Basın Duyurusundan gelir. PBLK’lı olarak anılan grup ikinci satırdaki yatırımcılardır.

Üçüncü Adım: 7596 Sayılı Kanun PBLK’lıları Nasıl Tanımlıyor?

Tasfiyesine Karar Verilen Bazı Yatırım Fonları Hakkında 7596 sayılı Kanun, TBMM’de 22 Ekim 2026’da kabul edildi. 33413 sayılı Resmi Gazete’nin 27 Ekim 2026 tarihli nüshasında yer aldı. Yürürlük maddesine göre kanun yayımla yürürlüğe girer, ancak 17 Eylül 2026’dan itibaren geçerli sayılır (m.8).

Üçüncü maddenin beşinci fıkrası, bu tanımın hukuki dayanağıdır. Fıkra, fonun temerrüdü veya fiyatın duyurulmaması yüzünden sonuçlanmayan ve 17 Eylül 2026’ya kadar TEFAS’a ulaşan talimatları kapsar. Payı bloke kalanlar “fon pay sahibi sıfatıyla” tasfiye hükümlerine girer.

Buradaki ifade önemlidir. Kanun metni “alacaklı” değil “pay sahibi” der. Yatırımcılar tarafında ise satış emrinin takasın kesinliği ilkesi gereği alacak doğurduğu, Sermaye Piyasası Kanunu’nun 79. maddesinin birinci fıkrasının tasfiyeyi de kapsadığı savunulmaktadır. SPK ise 22 Ekim 2026 tarihli duyurusunda bu yoruma katılmadığını, takasın nakit ve kayıt hareketiyle tamamlanacağını bildirmiştir. Konuya ilişkin bir mahkeme kararı tespit edilemedi. Sonuç açık değildir.

Dördüncü Adım: Ara Ödeme Alınabilir mi ve Dava Hakkını Etkiler mi?

Kanun, Kurulun belirleyeceği fonlarda ara ödeme yapılabilmesine izin verir. Sınır 1 milyon TL’dir ve ara ödemeye karşılık pay iadesi yapılmaz (m.4). SPK 27 Ekim 2026’da bunu somutlaştırdı: ödenecek tutar üç rakamdan en küçüğüdür. Bunlar endekslemesiz net yatırım tutarı, önceki iş günü pay değeri ve 1 milyon TL’dir. İlk ödemeler unvanında “para piyasası” yazan fonlarda yapılır.

Ara ödemenin dava hakkını kendiliğinden ortadan kaldırdığını söylemek doğru olmaz. Ancak ödeme sırasında imzalanan makbuz ya da beyan metni bu sonucu değiştirebilir. Metinde alacağın kalanı saklı tutulmuyorsa imzadan önce avukat görüşü alınması yerindedir.

Beşinci Adım: Hangi Dava Hangi Mahkemede Açılır?

Şu anda iki yol öne çıkmaktadır.

• Adli yargıda alacak veya tazminat davası. Tasfiyeyi yürüten bankaya yöneltilebilir. Bülten 2026/61’in A/1 bendi Tera fonları için Türkiye İş Bankası’nı, geri kalan altı kurucunun fonları için TC Ziraat Bankası’nı görevlendirmiştir. Hangi kurumun davalı gösterileceği dosyaya göre kararlaştırılır.
• İdari yargıda iptal ve tam yargı davası. Yatırımcıların takas güvencesinin dışına çıkarıldığını savunduğu SPK işlemlerine karşı açılır. İptal davasıyla birlikte zararın tazmini de istenebilir (İYUK m.12).

Adli yargıda davanın niteliğine göre arabulucuya başvuru dava şartı olabilir. Ticari davalarda para alacağı için bu şart TTK m.5/A’da düzenlenmiştir. Uyuşmazlığın tüketici işlemi sayılması halinde 6502 sayılı Kanun’daki arabuluculuk hükümleri ayrıca kontrol edilir. İşleyiş için arabuluculuk başvurusu nasıl yapılır ve arabuluculuk süreci nasıl işler yazılarına bakılabilir.

Altıncı Adım: Süreler Nasıl Takip Edilir?

İdari yargıda önce SPK’ya yazılı başvuru yapılır (İYUK m.10). SPK talebi reddederse ya da 30 gün içinde yanıt vermezse istem reddedilmiş sayılır ve dava, bu ret işleminin iptali ile zararın tazmini istemiyle açılır. Dava süresi ret tarihinden itibaren 60 gündür. Başvuru ise eylemin öğrenilmesinden itibaren bir yıl ve her halde eylemden itibaren beş yıl içinde yapılır (İYUK m.13). SPK’ya yapılan başvuru için 16 Kasım ya da 27 Kasım gibi tek bir son tarih yoktur. Dava süresi, başvurunun reddinden ya da 30 gün cevapsız kalmasından itibaren işlemeye başlar. Yine de her işlemin tarihini ve sürelerini takvime işlemek gerekir.

Kanundan sonra alınan kararlar, örneğin 27 Ekim tarihli Kurul kararı, kendi 60 günlük sürelerini başlatır.

Tedbir Talebi Neden Ayrı Düşünülmelidir?

Fon malvarlığı tasfiye sonunda dağıtılırsa davanın sonunda tahsil edilecek tutar kalmayabilir. Bu risk için adli yargıda ihtiyati tedbir (HMK m.389), idari yargıda yürütmenin durdurulması (İYUK m.27) istenebilir. Kanunun 6. maddesine göre geri kazanım hesabındaki paralar haczedilemez, bu paralar üzerine tedbir de konamaz (m.6/5). Tedbir talebinin kapsamı bu ayrımı gözetmelidir.

Anayasa’ya Aykırılık İtirazı Nasıl İleri Sürülür?

Kanunu iptal ettirmek için yatırımcının Anayasa Mahkemesi’ne başvuru hakkı yoktur. Önce bir dava açılır ve orada aykırılık itirazı yapılır. Mahkeme itirazı ciddi bulursa dosyayı Anayasa Mahkemesi’ne gönderir (Anayasa m.152). Mülkiyet hakkı (m.35), hukuk devleti ilkesi (m.2) ve eşitlik (m.10) gerekçe olarak öne sürülebilir. Olağan yollar tükendikten sonra bireysel başvuru yapılabilir.

Not: Bu yazı bilgilendirme amaçlıdır ve doğrudan hukuki danışmanlık anlamına gelmemektedir. Dava açmadan önce bir avukatla görüşülmesi gerekir.

PBLK Hakkında Sık Sorulan Sorular

PBLK ne anlama gelir?

Pay blokajı alt hesabı demektir. Satış işlemi sürerken payın bloke olduğunu belirten koddur. İşlem tamamlanınca bloke kalkar.

PBLK’lı yatırımcı alacaklı mıdır, pay sahibi midir?

Kanuna göre pay sahibi (m.3/5). Yatırımcılar ise alacaklı olduklarını savunuyor. Konuya ilişkin bir mahkeme kararı tespit edilemedi.

Ara ödeme almak dava hakkını kaldırır mı?

Kendiliğinden kaldırmaz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, çekincesiz kısmi ifanın kabulünün bakiye alacaktan feragat sayılmadığı gerekçesini onamıştır (E.2021/5446, K.2023/1070, 23.02.2023). Ancak ödeme sırasında imzalanan metin sonucu değiştirebilir, bu yüzden metin okunmadan imza atılmamalıdır.

Dava öncesinde ihtarname şart mı?

İdari yargıda ihtarname şartı yoktur, İYUK m.10 gereğince önce idareye yazılı başvuru yapılır. Adli yargıda ihtarname arabulucuya başvurma şartının yerine geçmez.

Hangi belgeler toplanmalıdır?

MKK kaydı, emir dekontu, TEFAS işlem dökümü, emir tarihinden sonraki hesap ekstreleri ve fonun KAP bildirimleri toplanır.

PBLK davası ne kadar sürer?

Ortalama süre altı ila on iki ay olarak öngörülmektedir, ancak bu bir taahhüt değildir. Bilirkişi incelemesi, istinaf, temyiz ve Anayasa Mahkemesi aşaması süreyi uzatır. Anayasa’ya aykırılık itirazının sonuçlanması ya da başka bir dosyada daha önce bireysel başvuru kararı çıkması süreyi kısaltabilir.

PBLK davası kazanılırsa banka zarar görür mü?

Banka, fon varlığını kanunun gereği olarak dağıttığını savunacaktır. Bu savunma kabul edilmese bile ödediği tutarı sebepsiz zenginleşme hükümleriyle geri isteyip isteyemeyeceği ya da kanun nedeniyle doğan zararı idareden tam yargı davasıyla talep edip edemeyeceği bankanın ayrı bir sürecidir. Dava alacak davası olarak kurulduğunda kusurun ispatı gerekmez.

PBLK’da takasın kesinliği neye göre belirlenir?

Yatırımcılar SPKn m.79/1’e dayanır. Madde takas işlemlerinin tasfiyede de geri alınamayacağını söyler ve saat ayrımı içermez. SPK ise 22 Ekim 2026 tarihli duyurusunda, pay blokajı alt hesabı statüsündeki yatırımcılar bakımından talimatın verilmiş olmasının tek başına takasın başladığı anlamına gelmediğini bildirmiştir. Bülten 2026/61’deki 13.30 saati tasfiye kapsamını belirlemek için kullanılmıştır, emrin bu saatten önce verilmesi takasın kesinliğini kendiliğinden göstermez. Emir saati, TEFAS’a iletim zamanı, fiyat ve fonun ödeme gücü teknik bilirkişi incelemesiyle tespit edilir. Konuya ilişkin bir mahkeme kararı tespit edilemedi.

17 Eylül’de verilen emir PBLK sayılır mı?

Hayır. 17 Eylül’de TEFAS’a iletilen talimatların hiçbiri pay blokajı alt hesabı (PBLK) kapsamında sayılmaz, TEFAS bu talimatları iptal etmiştir. Bu yatırımcılar tasfiyeden arta kalan tutardan pay oranında ödeme alacaktır. PBLK grubu 16 Eylül ve öncesinde iletilen talimatlardan oluşur.

PBLK için dava süresi ne zaman başlar?

SPK’ya yazılı başvuru yapıldığında 30 gün içinde cevap verilmezse istem reddedilmiş sayılır ve 60 günlük dava süresi işlemeye başlar. Açık ret halinde süre ret tarihinden işler (İYUK m.10). Süre, yatırımcının kendi başvuru tarihiyle başladığı için 16 Kasım veya 27 Kasım gibi tek bir son tarih yoktur.

Kanunun yürürlüğü geriye işlediği için sorun doğar mı?

Kanun 17 Eylül 2026’dan geçerli kabul edilmiştir. Bunun hukuk devleti ve mülkiyet hakkı bakımından tartışma yaratacağı söylenebilir. Yine de bu yönde bir mahkeme değerlendirmesi tespit edilemedi.

Dosyaya özgü değerlendirme için bir avukata danışılabilir. Emir kayıtları incelenmeden somut bir sonuç söylenemez.