FİİLİ AYRILIK NEDENİYLE BOŞANMA DAVASI

Fiili ayrılık nedeniyle boşanma davası, evli çiftlerin çeşitli nedenlerden dolayı 1 yıl boyunca ayrı yaşamaları sonrasında açılır. Bu fiili olarak ayrı yaşama durumu daha önce görülmüş ve reddedilmiş bulunan önceki boşanma davasının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl sürdüğü takdirde fiili ayrılık nedeniyle boşanma şartlarından birini oluşturur.

Fiili ayrılık durumunun evlilik birliğini temelden sarsmış olduğu kanaatine varılması ve ortak hayatın yeniden kurulamayacağına yönelik oluşan kanı sonucunda fiili ayrılık nedeniyle boşanma davasına karar verilir. Fiili ayrılık nedeniyle boşanma davası, aile mahkemesine dilekçe verilerek açılır. Aşağıda yazımızın devamında fiili ayrılık nedeniyle boşanmanın şartlarını, tarafların yükümlülüklerini, davanın nasıl ve hangi mahkemede açıldığı ve daha birçok konuya değinmiş bulunuyoruz.

FİİLİ AYRILIK NEDİR?  

Evlilik birliği içinde yaşayan eşlerin, ortak hayatı sonlandırıp ayrı yaşamaya başlamaları fiili ayrılık olarak adlandırılır. Bu durum, eşlerin ortak kararıyla olabileceği gibi, eşlerden birinin evi terk etmesi veya eşini eve almaması gibi sonuçlarla da ortaya çıkabilir. Fiili ayrılık Türk Medeni Kanun’unun 166/4. Maddesinde belirtildiği üzere bir mutlak boşanma nedenidir.

Ancak belirtmemiz gerekir ki; eşlerin bu fiili ayrılık sürecinde zorunlu sebeplerden (çocukları için, bir konuyu tartışmak için, cenaze için vb.) bir araya gelmiş olmalarında fiili ayrılıklarının sona ermiş olduğu anlamına gelmez. Hatta aynı konutu paylaşmalarına rağmen, ayrı odalarda kalan, evlilik birliğini devam ettirme niyeti bulunmayan eşler de fiilen ayrı yaşıyor kabul edilir.

FİİLİ AYRILIK NEDENİYLE BOŞANMA ŞARTLARI

TMK’de özel ve mutlak boşanma nedeni olarak düzenlenen fiili ayrılık nedeniyle boşanma; eşler arasında ortak hayatın yeniden kurulamaması durumunda boşanmaya karar verilmesidir.

Fiili ayrılık nedeniyle boşanmanın gerçekleşebilmesi için öncelikli olarak Kanunda belirtilen şartlar gerçekleşmelidir. Bu şartlardan bahsedecek olursak;

• Daha önce açılan boşanma davasının reddedilmiş ve kesinleşmiş olması

Fiili ayrılık nedeniyle boşanma davası açılabilmesi için daha önce eşlerden biri tarafından (hangisi tarafından olduğu fark etmeksizin) açılmış bir boşanma davası bulunmalıdır. Bu daha önce açılmış olan davanın herhangi bir sebepten reddedilmiş olması ve ret kararının kesinleşmiş olması şarttır. Kesinleşmeden kastımız, ret kararının ardından  ya hiç kanun yollarına başvurulmamış olunduğu ya da kanun yoluna başvurunun sonuçsuz kaldığıdır.

• Önceki boşanma davasının ret kararının üzerinden 1 yıl geçmiş olması

Önceki boşanma davasının ret kararı kesinleştiğinden itibaren 1 yıl geçmiş olması fiili ayrılık nedeniyle boşanma davası açabilmenin diğer bir şartıdır. Bu 1 yıllık süre ret kararı kesinleştikten itibaren işlemeye başlar. Davanın bu süre şartıyla açılabilmesi uygulamada ve öğretilerde tartışmalı olmuştur. Nitekim bu doğrultuda süre şartı 1 yıl olarak Kanun’da yeniden düzenlenmiştir. (14.11.2024 tarihli düzenlemeden önce süre şartı 3 yıl olarak düzenlenmişti.)

• Ortak hayatının yeniden kurulmamış olması

Önceki boşanma davasının  ret kararının kesinleşmesinden itibaren geçirilen 1 yıllık süre içerisinde eşler arasında tekrardan ortak hayat kurulmamış olması önemli bir şarttır. Ortak hayatın kurulmamış olmasından bahsedilen; eşlerin bu süre zarfında aynı evde yaşamaya başlamamış olması, evlilik birliğinin gerektirdiği sorumlulukları yerine getirmemiş olmalarıdır.

FİİLİ AYRILIK NEDENİYLE BOŞANMA DAVASI NASIL AÇILIR?

Fiili ayrılık nedeniyle boşanma davasının şartları oluştuktan sonra davanın açılabilmesi için öncelikle usulüne uygun bir şekilde mahkemeye sunulmak üzere bir dilekçe hazırlanmalıdır. Bu dilekçede taraflar hakkındaki bilgiler, fiili olarak ayrı yaşanıldığına dair deliller ve varsa talepler bulunmalıdır. Dilekçede mutlaka fiili ayrılık durumu ve bu durumun ne kadar sürdüğünün bilgisi bulunmalıdır. Daha sonra ayrıca varsa gerekli belgeler ile birlikte dilekçenizle görevli ve yetkili mahkemeye başvuru sağlamalısınız. Ancak belirtmek gerekir ki; sürecin daha sağlıklı ve etkin yönetilebilmesi açısından mutlaka hukuki yardım almanızı öneririz, bu konuda yetkin avukatlarımızla bize ulaşarak iletişim sağlayabilirsiniz.

FİİLİ AYRILIKTA KUSUR

Fiili ayrılığın kusur olarak değerlendirilebilmesi için çeşitli faktörler göz önünde bulundurulmalıdır. Zira haklı nedenle ayrılığı gerçekleştiren taraf için kusur aramak söz konusu değildir. Kaldı ki; fiili ayrılık nedeniyle boşanma davası açabilmek için de kusur aranan bir koşul değildir. Yani bu sebeple açılan boşanma davalarında hangi tarafın kusurlu olduğu incelenmez, kusura yönelik olarak yapılan itirazlar kabul edilmez. Ancak kusur, dava sırasında eğer varsa nafaka, tazminat vb. talepler değerlendirilirken göz önüne alınabilmektedir. Boşanmada Kusur Sayılan Haller başlıklı yazımızı inceleyerek daha detaylı bilgi sahibi olabilirsiniz.

MAHKEME FİİLİ AYRILIK NEDENİYLE BOŞANMAYA NASIL KARAR VERİR?

TMK’nin 166. Maddesi uyarınca daha önce herhangi bir boşanma nedeniyle açılmış boşanma davasının ret kararının kesinleşmesinin üzerinden 1 yıl geçmesi ve bu süre zarfında yeniden ortak hayat kurulmamış olması üzerine evlilik birliği temelden sarsılmış olur. Bu sebeple eşlerden birinin istemi üzerine açılmış boşanma davasında hakim, boşanmaya karar verir. Yani fiili ayrılık nedeniyle boşanmaya karar verilmesinde hakime takdir yetkisi tanınmamıştır. Bu yönüyle mutlak boşanma sebebidir.

FİİLİ AYRILIK NEDENİYLE BOŞANMA DAVASINDA DELİLLER

Fiili ayrılık nedeniyle boşanma davasında mahkemenin, fiili ayrılığın ne kadar sürdüğünü ve ortak hayatın kurulmamış olduğunu anlayabilmesi açısından deliller büyük öneme sahiptir. Bu sebeple mahkemeye sunulacak olan; lofdcık.ç dair emareler taşıdığından delil olarak değerlendirilebilir. Ayrıca fiili ayrılık durumunu destekleyebilmesi açısından  tanık ifadeleri de önemli bir delil teşkil eder.

Fiili ayrılık nedeniyle boşanma davalarında delillerin toplanması ve sunulması, hukuki bilgi ve deneyim gerektirebilir. Bu nedenle, bir avukattan hukuki yardım almanız, haklarınızı korumanız ve süreci daha sağlıklı yönetmeniz açısından önemlidir.

FİİLİ AYRILIK NEDENİYLE BOŞANMA DAVASI NE KADAR SÜRER?

Boşanma davasının süresi, çeşitli değişiklikler göstermektedir. Genellikle anlaşmalı boşanma davaları çok kısa sürmektedir. Ancak tarafların nafaka, tazminat, velayet, mal paylaşımı gibi konularda anlaşma sağlayamadığı çekişmeli boşanma türünde süreç uzamaktadır. Yani fiili ayrılık nedeniyle boşanmada da tarafların uzlaştığı konular, ayrı yaşanıldığına dair delillerin değerlendirilmesi gibi durumlar dava süresine etki etmektedir. Ayrıca mahkemelerin iş yükü de dava sürecinin uzamasında rol oynamaktadır.

“Boşanma Süreci Ne Kadar Sürer?” Başlıklı yazımızda da değindiğimiz üzere boşanma davasında süreci etkileyen en önemli faktör tarafların tutum ve davranışlarıdır. Medeni bir şekilde boşanma kararının alındığı durumlarda sürecin pürüzsüz bir şekilde ilerlediği ve sonuçlandırıldığı görülecektir.

FİİLİ AYRILIK NEDENİYLE BOŞANMA DAVASINDA GÖREVLİ VE YETKİLİ MAHKEME

Usul kuralları gereğince; boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile mahkemesinin bulunmadığı bölgelerde ise boşanma davaları için genel görevli mahkeme olarak Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. Asliye hukuk mahkemesi boşanma davasına aile mahkemesi sıfatıyla bakar.

Yine usul kuralları gereği ; boşanma davalarında yetkili mahkeme, eşlerin son 6 ayda birlikte yaşadığı yer mahkemesi veya eşlerden birinin oturduğu yerdeki mahkeme yetkilidir. Ancak fiili ayrılık nedeniyle boşanma davasında son 6 ayda eşler ortak yaşam sürmediğinden eşlerden birinin yerleşim yerindeki mahkeme yetkilidir.

FİİLİ AYRILIK NEDENİYLE BOŞANMADA TAZMİNAT

Fiili ayrılık nedeniyle boşanma davasında tarafların kusuru incelenmez. Ancak herhangi bir tazminat istemi söz konusu olduğu durumda kusur incelenmektedir. Zira maddi veya manevi tazminat isteminde bulunan tarafın diğerine göre boşanmada daha az kusurlu veya kusursuz olması gerekmektedir. Yani tazminat isteminde bulunan tarafın boşanmaya sebebiyet veren fiili ayrılığına neden olmadığı, evlilik birliğini temelinden sarsmadığı kanaatine varılarak karşı taraf aleyhine hakim, uygun gördüğü miktarda tazminata hükmedebilmektedir. Tazminat miktarı somut durum ve koşulların değerlendirilmesi sonucu hakimin takdirindedir.

FİİLİ AYRILIK NEDENİYLE BOŞANMA DAVASINDA NAFAKA

Boşanma davası sırasında ve sonrasında bir tarafın diğerine göre ekonomik olarak boşanma sebebiyle zorlanacağı ve maddi desteğe ihtiyaç duyduğu anlaşıldığından mahkeme tarafında karar verilen bir tür geçim ödemesidir. Nafaka aynı zamanda diğer eşin maddi durumuyla ilgili olduğu gibi ortak çocuğun bakım ve giderleri için de mahkeme tarafından karar verilmektedir.

Medeni Kanunumuzda boşanma davalarında 3 çeşit nafaka bulunur: bunlar tedbir nafakası, iştirak nafakası ve yoksulluk nafakasıdır. Nafaka miktarının belirlenmesi hakimin takdirindedir. Hakim, tarafların ekonomik durumlarını, ihtiyaçlarını, kusur oranlarını ve diğer ilgili faktörleri dikkate alarak nafaka miktarını belirler.

FİİLİ AYRILIK NEDENİYLE BOŞANMASINDA MAL PAYLAŞIMI

Fiili ayrılık nedeniyle boşanmada mal paylaşımı durumunda TMK’da bulunan genel boşanma hükümleri uygulanır. Bu doğrultuda, fiili ayrılık nedeniyle boşanmaya karar verildiği takdirde mal rejimi tasfiyesi uygulanır.

Mal rejimine göre eşler arasında yasal olarak “edinilmiş mallara katılma” uygulanır. Yani evlilik birliği içerisinde eğer evlenmeden önce aksine bir anlaşma yapılmamış ise her eşin edindiği mal edinilmiş mal olarak kabul edilir, eşit olarak paylaştırılır. Bu konuyu ayrıca incelediğimiz Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi başlıklı yazımızı inceleyebilirsiniz.

Mal paylaşımı sürecinde, eşlerin ekonomik durumu, yaşam standartları ve diğer faktörler de dikkate alınır. Mal paylaşımı konusunda bir avukattan hukuki yardım almak, hak kayıplarını önlemek açısından önemlidir.

VELAYET DURUMU NASIL BELİRLENİR?

Fiili ayrılık nedeniyle açılan velayet davasında mahkeme, çocuğun menfaatini her zaman ön planda tutar. Ayrıca fiili ayrılık durumu devam ederken de evlilik devam ederken de mahkeme gerekli gördüğü takdirde velayet kararı verebilir. Hâkim, velayet kararını verirken aşağıdaki faktörleri dikkate alır:

• Çocuğun yaşı ve gelişimi
• Ebeveynlerin durumu
• Çocuğun isteği
• Yaşam koşulları

BOŞANMA KARARI KESİNLEŞTİKTEN SONRA HANGİ İŞLEMLER YAPILMALIDIR?

Boşanma kararı sonrasında tarafların medeni halleri değişmektedir. Bu sebeple resmi evrak ve kayıtlarda bazı değişiklikler yapılması gerekir. Örnek vermek gerekirse; nüfus kayıtlarının yenilenmesi için mahkemeden nüfus müdürlüğüne bir yazı gönderilir ve tarafların medeni hali gibi kayıtlar değiştirilir.Ayrıca kadınlar için eğer evlendiği eşinin soyadını almışsa bunu artık kullanmak istemediğinden dolayı eski soyadını kullanmaya başlar.

Diğer yandan, edinilmiş mallar açısından varsa tapu müdürlüğünde paylaşıma göre tescil yapılır. Yine nafaka, tazminat vb. durumlar da karara bağlanmış ise bunların boşanma kesinleştikten sonra icrası gerekir.

BOŞANMA SONRASI İSTİNAF VE TEMYİZ

Boşanma davaları sonucunda verilen boşanma kararı için istinaf ve temyiz başvuru yolları açıktır. Bilindiği üzere istinaf başvurusu, ilk derece mahkemesinin verdiği karara karşı Bölge Adliye Mahkemelerine yapılır. Temyiz ise Bölge Adliye Mahkemelerinin verdiği karara yönelik Yargıtay’a yapılan  itirazdır. Boşanma kararının ardından itiraz etmek isteyen taraf kararın kesinleşmesinin ardından 2 hafta içerisinde istinaf yoluna gidebilir.

BOŞANMA DAVASINDA FİİLİ AYRILIK NASIL KANITLANIR?

Fiili ayrılık durumunun süresi ile birlikte mahkemeye karşı kanıtlanabilmesi boşanma kararının verilebilmesi açısından oldukça önemlidir. Bu ayrılık durumu çok çeştli delillerle ve yöntemlerle kanıtlanabilir. Mahkeme tüm delilleri birlikte değerlendirerek bir sonuca varacaktır. Fiili ayrılığı ispat edebilmek için sunulabilecek birkaç delilden bahsetmemiz gerekirse; tanık beyanları, ikametgah belgeleri, sosyal medya paylaşımları, mesajlaşma kayıtları, banka kayıtları kullanılabilir.

SIKÇA SORULAN SORULAR

Fiili Ayrılık Boşanma Sebebi Midir?

Fiili ayrılık TMK’de düzenlenmiş bulunan mutlak bir boşanma nedenidir.

Fiili Ayrılık Nasıl İspatlanır?

Fiili ayrılık durumu mahkeme önünde tanık beyanları, kira kontratları, ikametgâh belgesi gibi deliller ile ispatlanabilir.

Kaç Yıl Ayrı Yaşamak Boşanma Sebebidir?

14.11.2024 tarihli yeni düzenleme ile önceki boşanma davasının kesinleşmesinden itibaren 1 yıl boyunca ayrı yaşamak fiili ayrılık sebebiyle boşanma için yeterli süredir.

Fiili Ayrılık Nedeniyle Açılan Boşanma Davası Kaç Celse Sürer?

Boşanma davalarının ne kadar sürede karara bağlanacağı somut dosyadaki delillere, çekişmeli oluşuna veya yargıdaki iş yüküne bağlı değişiklik gösterebilmektedir.

Fiili Ayrılık Ne Demek?

Evli çiftlerin yasal olarak evliliklerinin devam etmesine karşın evlilik birliğine dair sorumlulukları yerine getirmeyip ortak hayatı sürdürmedikleri hal için fiili ayrılık durumu söz konusudur.

Fiili Ayrılık Kaç Yıl Sürerse Boşanma Davası Açılabilir?

Önceki boşanma davasının kesinleşmesinin ardından 1 yıl süren fiili ayrılık durumu davayı açabilmek için yeterlidir.

Eşler Ayrı Yaşadığında Boşanma İçin Delil Gerekir Mi?

Fiili ayrılık durumunun mevcut olup olmadığı, ne kadar süreyle devam ettiği hakkında mahkemenin değerlendirebilmesi açısından delil gerekmektedir.

Fiili Ayrılık Nedeniyle Boşanma Davasında Mahkeme Neye Bakar?

Mahkeme fiili ayrılık nedeniyle boşanma davasında Kanundaki şartların gerçekleşmesi yönünden; önceki davanın kesinleşmiş olmasını, kesinleşmeden itibaren 1 yıl boyunca fiili ayrılığın söz konusu olduğunu ve ortak hayatın yeniden kurulmamış olduğunu inceler.

Fiili Ayrılık Nedeniyle Boşanma Davasında Kim Kusurlu Sayılır?

Eğer tazminat, nafaka vb. istemler söz konusu ise fiili ayrılığa sebep olan taraf yönünden kusurlu olabildiği kanaatine varılır. Ancak fiili ayrılık nedeniyle boşanma davasında ayrıca tarafların kusuru incelenmez.

Ayrı Yaşamak Boşanmak İçin Yeterli Mi?

Yalnızca ayrı yaşamak boşanmak için yeterli değildir. Gerekli bazı şartlar bulunur. Yukarıda yazımızı inceleyerek detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.

Eşler Farklı Şehirlerde Yaşıyorsa Boşanma İçin Bu Durum Kullanılabilir Mi?

Boşanma için ayrı şehirlerde yaşamak tek başına yeterli olmasa da önemli bir delil olarak kullanılabilir. Süresine bağlı olarak da fiili ayrılık nedeniyle boşanma için avantaj sağlayabilir.

Evlilikte Ayrı Yaşamaya Ne Kadar Süre İzin Verilir?

Özel olarak düzenlenen bir ayrı yaşama izin süresi olmasa da fiili ayrılık nedeniyle boşanmada 1 yılı geçmeyen durumlarda şart sağlanmamış olur.

Uzun Süre Eşinden Ayrı Yaşamak Otomatik Boşanmaya Sebep Olur Mu?

Uzun süre ayrı yaşamak direkt olarak boşanmaya sebep olmaz, ancak boşanma davasında önemli bir delil olarak kullanılabilir.

Fiili Ayrılık Sürecinde Başka Biriyle İlişki Yaşamak Boşanma Sürecini Etkiler Mi?

Fiili ayrılık sürecinde başka biriyle ilişki yaşamak boşanma sürecini tarafın kusuru yönünden (zina, sadakat yükümlülüğü gibi yönlerden) etkiler.

Eşin Terk Etmesi Fiili Ayrılık Sayılır Mı?

Eşin evi terk etmesi fiili ayrılığın bir türü olarak görülebilir.

Fiili Ayrılık Nedeniyle Boşanma Davası Çekişmeli Mi Olur?

Genellikle fiili ayrılık nedeniyle boşanma davası çekişmeli boşanma davası olarak görülür.

Fiili Ayrılık Sürecinde Ortak Konut Kimde Kalır?

Fiili ayrılık sürecinde ortak konutun kimde kalacağı her somut olaya ve çeşitli faktörlere dayalı olarak değişiklik gösterebilir.

Mahkeme, Eşleri Zorla Bir Araya Getirebilir Mi?

Evlilik birliği gönüllülük esasına göre yürüdüğünden mahkeme kimseyi zorla bir araya getiremez.

Eşlerden Biri Evlilik Birliğinin Devam Ettiğini Savunursa Ne Olur?

Ortak yaşamın sona ermediğini, evlilik birliğinin gereklerini tarafların yerine getirdiğine yönelik iddialarını destekleyecek deliller sunmalıdır.

Fiili Ayrılık Süresince Eşlerin Birbirine Sadakat Yükümlülüğü Devam Eder Mi?

Tartışmalı görüşler söz konusu olsa da fiili ayrılıkta henüz evlilik birliği sonlanmadığından sadakat yükümlülüğünün devam ettiği kabul edilebilir.

Fiili Ayrılık Süresince Eşi Eve Almamak Boşanma Sebebi Midir?

Eşi eve almamak boşanma sürecinde önemli bir delil olabilir. Ancak tek başına boşanma sebebi olamayacaktır, diğer bazı şartların da bulunması gerekir. Yazımızı incelemek isterseniz daha detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.                                                                

Yeşim Kayran