Adresimiz
Havzan, Yeni Meram Cd. Arı Sitesi No:55/2 F Blok, 42140 Meram/Konya
İletişim Bilgilerimiz
Adresimiz
Havzan, Yeni Meram Cd. Arı Sitesi No:55/2 F Blok, 42140 Meram/Konya
İletişim Bilgilerimiz

İbraname, işçi ile işveren arasında iş sözleşmesinin sona ermesi durumunda, işçiye ödenmesi gereken alacakların ödendiğini ve işçi tarafından alacak taleplerinin olmadığına dair yapılan yazılı bir belgedir. Bu belge, işçinin işverenine karşı tüm alacakları konusunda herhangi bir hak talep etmeyeceğini belirttiği ve işverenin ödemelerini yerine getirdiğini gösteren resmi bir belgedir. İbraname, taraflar arasında uyuşmazlık çıkmaması amacıyla düzenlenir ve işçinin işverenine karşı herhangi bir alacak talebinde bulunmadığını ifade eder.
İbranamenin hazırlanması, genellikle iş sözleşmesinin sona erdiği veya işçi tarafından işten ayrılma kararının alındığı durumda gereklidir. İşveren, işçiye ödemesi gereken tüm tazminat, maaş, fazla mesai, yıllık izin ücretlerini ödedikten sonra işçiden ibraname alır. Bu süreçte, işçinin alacaklarının tam olarak ödendiği konusunda herhangi bir belirsizlik olmamalıdır. Bu yazımızda çoğunlukla işçi-işveren ilişkilerinde söz konusu olan ibraname nedir, nasıl yapılır, geçerlilik şartları gibi merak edilen soruları cevaplandırdık. Keyifli okumalar dileriz.
İbraname, borçlu tarafın, alacaklı tarafa olan tüm borçlarını yerine getirdiğini ve karşı tarafın kendisine yönelik herhangi bir hak ya da alacak talebinde bulunamayacağını beyan ettiği yazılı bir belgedir. Çoğunlukla işçi-işveren ilişkilerinde sıkça kullanılan ibraname, işçinin işten ayrılması sürecinde düzenlenir ve işverenden olan tüm hak ve alacaklarını eksiksiz olarak aldığını ifade eder.

İbranamenin geçerlilik şartları 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 420. maddesinin 2. fıkrasında düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre ibranamenin geçerlilik koşulları şunlardır:
Bu koşulları sağlayan ibraname geçerli kabul edilir.
İbraname, bir borç ilişkisinin sona erdiğini ve tarafların birbirine karşı hak talebinde bulunmayacağını belgelemek için düzenlenir. Düzenlendiği durumlar şu şekilde sayılabilir:
İbraname, ileride oluşabilecek anlaşmazlıkları önlemek için önemli bir belgedir. Çoğunlukla sayılan durumlarda düzenlenme gerekliliği doğar.
İbraname, taraflar arasındaki borç-alacak ilişkisinin sona erdiğini ve tarafların birbirine karşı herhangi bir hak talebinde bulunmayacağını belgeleyen yazılı bir belgedir. Geçerli ve hukuka uygun bir ibraname hazırlamak için bazı temel unsurların doğru şekilde yer alması gerekir. Bir ibraname belgesinde bulunması gereken temel unsurlar şu şekilde sıralanabilir:
Tarafların Bilgileri: İbranameyi düzenleyen kişi ile karşı tarafın adı, soyadı, adresi ve kimlik bilgileri eksiksiz şekilde yazılmalıdır.
Borç Konusu: İbranamenin hangi borç veya alacak ilişkisinden doğduğu (işçilik alacakları, borç ödemesi, sigorta tazminatı vb.) açıkça belirtilmelidir.
Ödeme Bilgileri: Alacakların nasıl, ne zaman ve hangi yöntemle ödendiği (banka havalesi, elden ödeme vb.) net olarak ifade edilmelidir.
Alacağın Tamamının Ödendiği İfadesi: Alacaklının, tüm alacaklarını eksiksiz olarak aldığı ve ileride herhangi bir hak talebinde bulunmayacağı ifadesi açıkça belirtilmelidir.
Tarih ve İmza: Belgenin düzenlendiği tarih yazılmalı ve her iki taraf da ibranameyi imzalamalıdır.
Bir ibranamenin geçerli olabilmesi için belirli unsurları taşıması gerekir. Eksik veya hatalı düzenlenen ibranameler hukuken geçersiz sayılabilir. İbranamede, işçi ve işverenin adı, soyadı, T.C. kimlik numaraları, adres ve iletişim bilgileri açıkça belirtilmelidir. Bu bilgiler, her iki tarafın kimliklerinin doğru şekilde tespit edilmesini sağlar.
İbranamenin hangi borç veya alacak ilişkisinden doğduğu net bir şekilde ifade edilmelidir; örneğin, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai gibi alacaklar açıklığa kavuşturulmalıdır. Aynı zamanda, alacak miktarı, ödeme şekli ve tarihi de belgede yer almalıdır. Bu unsurlar, ödemelerin doğru şekilde yapıldığını ve alacakların tam olarak ödendiğini gösterir.
Ödemenin gerçekleştiği ifadesi de ibranamede yer almalıdır. İşçinin, işverenden tüm alacaklarını tam ve eksiksiz aldığı belirtilmeli ve işçinin ileride herhangi bir hak veya alacak talebinde bulunmayacağına dair açık bir ifade yer almalıdır. Bunun yanı sıra, ibranamenin hem işçi hem de işveren tarafından imzalanması gereklidir. İbranamenin düzenlendiği tarih de belirtilmelidir.
Aynı zamanda, işçinin ibranameyi kendi serbest iradesiyle ve herhangi bir baskı altında kalmadan imzaladığına dair bir ifade de belgede yer almalıdır. Eğer ödeme banka aracılığıyla yapılmışsa, bu durum da belirtilmeli ve ödeme dekontu ile belgelendiği ifade edilmelidir. Bu unsurların eksiksiz ve doğru şekilde yer aldığı bir ibraname, ileride yaşanabilecek anlaşmazlıkları engeller ve yasal olarak geçerli sayılır.
İşçiye baskı yapılarak veya zorla ibraname imzalatılması hukuken geçersizdir. Türk Borçlar Kanunu ve İş Kanunu’na göre, bir ibranamenin geçerli olabilmesi için işçinin özgür iradesiyle ve bilinçli bir şekilde imzalanması gerekir. Tehdit, baskı veya aldatma yoluyla imzalatılan ibranameler geçersiz sayılır. İşçi, zorla imzaladığı ibranamenin geçersiz olduğunu iddia ederek mahkemeye başvurabilir. Mahkemeye sunulacak deliller (tanık beyanları, yazışmalar, vb.) ile baskı altında imza atıldığı ispatlanabilir. İşçi, ibranameyi imzalamış olsa bile alacaklarının eksik ödendiğini öne sürerek dava açabilir ve haklarını arayabilir. Hukuki olarak işverenin, işçiye herhangi bir baskı uygulaması veya tehditle belge imzalatması suç teşkil eder. Bu nedenle, işçi zorla imzalanan ibraname karşısında yasal haklarını kullanabilir ve eksik ödemeler için talepte bulunabilir.

İbranamenin geçerli olabilmesi için ödemelerin doğru bir şekilde yapılması gerekir. İşçi ile işveren arasında alacak veya borç ilişkisinin sona erdiğini gösteren ibranamenin hukuken geçerli olabilmesi için aşağıdaki şartlar yerine getirilmelidir.
Ödemelerin belgelendirilmesi gereklidir. Alacakların ödeme şekli, kanıtlanabilir olmalı ve ibraname ile birlikte bu ödeme işlemi net bir şekilde belirtilmelidir. İşçi, işverenden tüm alacaklarını tamamen ve eksiksiz bir şekilde almış olmalıdır.
Banka aracılığıyla ödeme yapılması, özellikle iş hukuku kapsamında önemli bir adımdır. Banka üzerinden yapılan ödeme, her iki taraf için de kayıtlara geçer ve belgelenmiş olur. Bu durum, ileride olabilecek bir ihtilaf durumunda hukuki bir delil olarak kullanılabilir. Eğer ödeme nakit olarak yapılmışsa, ödeme makbuzları, dekontlar veya elden ödeme yapılan durumlarda bir yazılı belge (örneğin, elden ödeme makbuzu) oluşturulmalıdır.
Ödeme, işçinin alacaklarını tamamen ve eksiksiz olarak kapsamalıdır. Örneğin, ihbar tazminatı, kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti gibi tüm haklar eksiksiz bir şekilde ödenmelidir. İşçi, tüm haklarını aldıktan sonra ibranameyi imzalamalıdır. Ödemelerin yapılması ve alacakların tamamlanması, ibranamenin geçerlilik unsurlarından biridir.
İşverenin hazırladığı ibranameyi imzalamak işçi açısından zorunlu değildir. İşçi, özgür iradesiyle ibranameyi imzalayıp imzalamamakta serbesttir. İbraname, işçinin işverenden olan tüm alacaklarının ödendiğini ve başka talepleri olmadığını belirten bir belgedir, ancak bu belgeyi imzalamak, işçinin yasal bir zorunluluğu değildir. İşçi, ibranameyi imzalamayı reddedebilir. Eğer işçi ibranameyi imzalamazsa, işverenin yasal olarak işçiye olan borcunu ödeme yükümlülüğü devam eder.
İbraname imzalandıktan sonra iptal edilmesi, belirli şartlar altında mümkündür. İşçi, ibranameyi ancak aşağıdaki koşullar altında imzalanmışsa iptal ettirebilir:
İbraname imzalandıktan sonra iptal edilmesi mümkündür ancak bunun için geçerli ve ispatlanabilir bir neden olması gerekir. İşçi, ibranamenin geçersizliğini ispat edebilirse, iptal edilmesi mümkün olur.
İbraname imzalanırken dikkat edilmesi gereken birkaç önemli husus vardır. Bu hususlar hem işçinin hem de işverenin haklarını koruyacak şekilde sürecin düzgün ve hukuka uygun bir şekilde işlemesini sağlar. İbraname imzalarken dikkat edilmesi gerekenler şu şekilde sıralanabilir:
Özdipi Hukuk Bürosu olarak, ibraname düzenleme sürecinde size profesyonel hukuki destek sunuyoruz. İş hukuku alanındaki uzman kadromuzla, hukuki çerçevede geçerli ve eksiksiz ibranameler hazırlanmasına destek veriyoruz. Olası hak kayıplarının önüne geçmek için Özdipi Hukuk Bürosu uzman kadrosuyla hukuki süreçlerinizde yanınızda.

İbraname, işçi ile işveren arasında yapılan bir sözleşme olup, işçinin işverene karşı olan alacaklarının tamamen ödendiğini ve iş ilişkisinin sona erdiğini belirten yazılı bir belgedir. Bu belge, işçiye yapılan tüm ödemelerin doğru ve eksiksiz olduğunu, işçiye başka bir borç kalmadığını ve ilerleyen süreçte işçi tarafından herhangi bir hak talep edilmeyeceğini ifade eder.
İşçi, ibranameyi imzaladığında işverenle olan alacak ilişkisini sonlandırmış olur. İşçi, işyerinden ayrıldığında veya ayrıldıktan sonra ibraname imzalayarak alacaklarını aldığını beyan eder. İbraname, işçinin ileride herhangi bir alacak talebinde bulunmamasını ve işverenin ödemelerinin eksiksiz olduğunu onayladığını gösterir. Ancak, ibraname işçinin yasal haklarını ortadan kaldırmaz; belirtilen ödemelerin yapıldığına dair bir kabul anlamı taşır.
İşten çıkarken ibraname imzalamak zorunlu değildir. İşçi, alacaklarının tam olarak ödendiğinden emin olduktan sonra ibranameyi imzalayabilir, ancak işverenin ibraname imzalatmaya zorlaması hukuka aykırıdır. İbraname, işçinin haklarının tamamen ödendiği durumda, karşılıklı rızaya dayalı olarak imzalanmalıdır.
Tazminat almadan ibraname imzalanması, işçinin yasal haklarını kaybetmesine yol açabilir. İşçi, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı gibi haklarını eksiksiz almadığı takdirde, ibranameyi imzalaması, ileride bu hakları talep etme hakkını kaybetmesine yol açabilir. Bu nedenle, ibranameyi imzalamadan önce tüm alacakların tam olarak ödenmiş olduğundan emin olunmalıdır
Alacak kalmadığına dair ibraname örneği, işçinin işverenle olan alacak ve borç ilişkisinin tamamen sona erdiğini belirten net bir açıklama içermelidir. Örneğin, “İşbu ibraname ile işçi, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, izin ücretleri, fazla mesai ücretleri ve diğer tüm haklarını tam olarak aldığını ve işverenden hiçbir alacağı olmadığını beyan eder” şeklinde bir ifade içermelidir. Bu belge, her iki tarafın da onayıyla imzalanmalı ve ödeme şekli açıkça belirtilmelidir.
İşçi ibranameyi imzalamazsa, işverenin işçiye olan borçlarını ödemekle yükümlülüğü devam eder. İşçi, alacaklarını almak için ibraname imzalamadan işverene başvurabilir. İbranameyi imzalamamak işçinin aleyhine durum yaratmaz; sadece işçi, ibraname ile alacaklarının ödendiğine dair bir belge almadığı için, ilerleyen zamanlarda alacaklarını talep etme hakkını devam ettirir.
İbraname genellikle işten ayrılan veya sözleşmesi sona eren işçiler tarafından kullanılır. İşçi, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, izin ücretleri ve diğer alacaklarını aldığına dair ibranameyi imzalayarak işverenle olan alacak ilişkisini sonlandırır. İbraname ile işçi, işverenden alacağını tamamen aldığını ileriye dönük hak talep etmeyeceğini bildirir. İşçi ve işveren arasında herhangi bir uyuşmazlık olmaması durumunda da ibraname kullanılarak alacakların ödendiği belgelendirilebilir.
İşçi alacaklarını tam olarak alıp, ibranameyi imzalayarak bu alacakların ödendiğini beyan eder. Eğer işçi, ödeme yapılmadığı halde ibranameyi imzalarsa, ileride o hakları talep etme hakkını kaybedebilir. İbraname işçinin haklarının kaybına neden olmaz, ancak hakların eksik ödendiği durumlarda, imzalanan ibraname geçersiz sayılabilir.
İbraname, işçinin zorla veya baskı altında imzaladığı durumda geçersiz sayılır. Ayrıca, işçinin yasal haklarından feragat ettiği veya yanıltıldığı durumlarda da ibraname geçersiz olabilir. İşveren, ödeme yapmadığı halde işçiye ibraname imzalatıyorsa, bu ibraname de geçersiz olur. İşçi, yasal haklarını alamadan ve tüm alacakları ödenmeden ibranameyi imzalarsa, bu durumda da ibraname geçersiz olabilir.
İbraname, işçinin alacaklarının tam olarak ödendiğini ve iş ilişkisinin sona erdiğini belirten bir belge olmalıdır. Belge, ödeme şekli ve tutarları açıkça belirtmeli, ayrıca işçiye verilen tüm hakların ödendiği net bir şekilde ifade edilmelidir. İşverenin ve işçinin imzası, ibranamenin geçerliliği için gereklidir. İşçiye yapılan ödemelerin kanıtları da (banka dekontları, ödeme makbuzları vb.) belirtilmelidir.
İbranameyi imzalayan işçi, kıdem tazminatını eksiksiz aldıysa ibranameyi imzalamalıdır. Ancak, ödeme yapılmadıysa ve ibraname imzalanmışsa, ibraname geçersiz sayılabilir. İşçi, kıdem tazminatını almak için ibranameyi imzalamadan önce alacaklarının tam olarak ödendiğinden emin olmalıdır.
İbranameyi imzalayan işçi, ihbar tazminatını eksiksiz aldıysa ibranameyi imzalamalıdır. Ancak, ihbar tazminatının ödenmediği bir durumda ibraname geçersiz olabilir. İşçi, alacaklarının ödendiğinden emin olduktan sonra ibranameyi imzalayarak herhangi bir talepte bulunmayacağını kabul etmelidir.
İşçi, fazla mesai ücretini almamışsa ve ibranameyi imzalamadıysa, alacaklarını talep etme hakkı vardır. İşçi, fazla mesai alacaklarını almadığı sürece, ibraname geçersiz sayılabilir. İbraname, ödeme yapılmadığı sürece geçerli olmayacaktır.
İşveren, işçiye zorla ibraname imzalatamaz. İbraname, işçinin özgür iradesiyle ve tam onayıyla imzalanmalıdır. Zorlama veya baskı altında imzalanan bir ibraname hukuken geçersiz sayılabilir.
İbranamede belirtilen ödeme, genellikle banka yoluyla yapılmalıdır. Banka transferi, ödemelerin belgelenmesi ve şeffaflık sağlanması açısından daha güvenilirdir. Ödemelerin elden yapılması durumunda, işçi ve işveren arasında olabilecek uyuşmazlıklarda delil yetersizliği yaşanabilir.
İbraname sonrasında, işçi alacaklarının ödendiğini onayladığı için dava açma hakkını kaybedebilir. Ancak, alacakların eksik ödendiğini veya ibranamenin zorla imzalandığını iddia ediyorsa, dava açabilir.
İşçi, ibranameyi zorla veya baskı altında imzaladıysa, bu ibranameyi iptal ettirebilir. Ayrıca, ödeme yapılmadığı veya eksik yapıldığı durumlarda da ibraname geçersiz sayılabilir. İşçi, alacaklarının tam olarak ödenmediğini ve ibranamenin geçersiz olduğunu kanıtlayarak iptal talep edebilir. Mahkeme, ibranamenin iptaline karar verebilir.
İbranameyi imzalayan işçi, alacaklarının eksik ödenmesi veya ibranamenin geçersizliği durumunda iş mahkemesine başvurabilir. ibraname, işçinin tüm haklarının ödendiği kabulünü içerdiği için, işçi bu belgeye dayalı olarak başvuru yapmayabilir. Ancak, ödeme yapılmadığı veya yanıltıcı bir durumun varlığı halinde, işçi dava açma hakkına sahiptir.
İbraname zamanaşımına uğrayabilir. Alacakların zamanaşımına uğraması, işçinin haklarını talep etme süresiyle ilişkilidir. İşçi alacaklarını zamanaşımı süresi içinde talep etmezse, bu alacaklar zamanaşımına uğrayabilir.