12. Yargı Paketi Maddeleri ve İçeriği

12. Yargı Paketi, 22 Haziran 2026’da TBMM Başkanlığı’na sunulan ve aynı gün Adalet Komisyonu’na havale edilen kanun teklifinin kamuoyundaki adıdır. Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi (Esas No: 2/3737), 29 madde ve 1 geçici maddeden oluşmaktadır. Bu yazıda 12. Yargı Paketi maddeleri özelinde paketin gerçekte neyi değiştirdiğini, hangi beklentilerin pakete girmediğini ve sürecin hangi aşamada olduğunu açıklıyoruz.

Haziran 2026 itibarıyla 12. Yargı Paketi henüz yasalaşmamıştır. Teklif TBMM’ye sunulmuş ve Adalet Komisyonu’na havale edilmiştir. Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş bir metin bulunmamaktadır. Maddeler komisyon ve Genel Kurul görüşmeleri sürecinde değiştirilebilir.

12. Yargı Paketi Nedir ve Süreç Hangi Aşamada?

Yargı paketleri, tek bir alanı değil birbiriyle bağlantılı pek çok hukuk dalını aynı anda düzenleyen torba kanun teklifleridir. Ceza muhakemesinden medeni usule, idare yargısından icra mevzuatına kadar onlarca kanunu tek bir metin üzerinden değiştirirler. 12. Yargı Paketi de bu yapıda; CMK, HMK, İYUK, İİK ve TBK gibi farklı kanunları eş zamanlı ele alan 29 maddelik bir reform paketidir. 12. Yargı Paketi maddeleri bu kanunlarda somut değişiklikler yaratmaktadır.

Teklif, 22 Haziran 2026’da AK Parti milletvekillerinin imzasıyla TBMM Başkanlığı’na sunulmuş, aynı gün Adalet Komisyonu’na havale edilmiştir. Adli tatil öncesinde, 20 Temmuz 2026’dan önce yasalaştırılması hedeflenmektedir; ancak bu bir hedef olup kesinlik taşımamaktadır.

Paketin hazırlık sürecinde kamuoyunda konuşulan bazı başlıklar —nitelikli dolandırıcılık mahkemesi değişikliği, iki aşamalı boşanma, nafaka reformu— nihai metne dahil edilmemiştir. Bu konulara yazının ilerleyen bölümlerinde ayrıca değiniyoruz.

12. Yargı Paketi Maddeleri: Hangi Düzenlemeler Yer Alıyor?

Paketin ağırlık merkezini ceza yargısının hızlandırılması, dijital delillere ilişkin güvencelerin güçlendirilmesi ve hukuk davalarındaki yapısal tıkanıklıkların giderilmesi oluşturmaktadır. 12. Yargı Paketi maddelerinin kapsadığı alanları aşağıdaki tabloda özetliyoruz; ardından her başlığı ayrıntılı olarak ele alıyoruz.

Ceza Hukukundaki Düzenlemeler

12. Yargı Paketi maddeleri arasında ceza muhakemesine ilişkin değişiklikler ağırlıklı yer tutmaktadır.

• HAGB’de köklü değişim (CMK m. 231): Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına şu an için yalnızca itiraz yolu açık; bu itiraz aynı adliyenin başka bir ceza dairesince inceleniyor. 12. Yargı Paketi bu yolu kapatıyor ve yerine istinaf getiriyor. Değişikliğin üç somut sonucu var: HAGB kararları artık Bölge Adliye Mahkemesi’nde (BAM) istinaf incelemesine tabi tutulacak; BAM kararları Yargıtay’a temyiz yoluyla taşınabilecek; işkence, eziyet ve çocuklara karşı cinsel suç gibi ağır suçlarda HAGB uygulanması yasaklanacak.
• DNA ve genetik veri güvencesi (CMK m. 80): Beraat veya kovuşturmaya yer olmadığı kararıyla sonuçlanan davalarda alınan DNA örneklerinin imhası zorunlu hale geliyor. Genetik ve biyometrik veriler özel işleme koşullarına tabi tutuluyor; ilgili kişiye silinme talebi hakkı tanınıyor.
• Bilgisayar araması ve dijital delil güvencesi (CMK m. 134): Savcılık talebiyle el konulan dijital cihazların incelenme süreci netleştiriliyor. El koyma kararından itibaren 24 saat içinde hâkim onayı zorunlu hale geliyor. İnceleme tamamlandığında verilerin bir kopyası şüpheliye teslim edilmek zorunda. El koyma tarihinden itibaren 15 yılın dolmasıyla birlikte veriler imha ediliyor. Bu düzenlemeler, dijital delillerin belirsiz süre saklanmasının önüne geçiyor.
• Kaçak sanığın hakları (CMK m. 247): Yürürlükteki hukuk kaçak sanığın gıyabi mahkûm edilmesine imkân tanıyor; AİHM içtihadı bu uygulamayı defalarca savunma hakkı ihlali olarak nitelendirdi. 12. Yargı Paketi bu sorunu yasal düzeyde gideriyor: Sorgulanmadan mahkûmiyet verilemeyecek. Teslim olan veya yakalanan sanık, yargılamanın yenilenmesini talep etme hakkına sahip olacak.
• C. Başsavcısı itiraz yetkisinin genişlemesi (CMK m. 308): Cumhuriyet Başsavcısının Yargıtay kararlarına itiraz süresi mevcut 1 aydan 3 aya çıkıyor. Bunun yanı sıra itiraz yetkisi tüm Yargıtay ceza dairesi kararlarını kapsayacak şekilde genişletiliyor. Sanık lehine yapılan itirazlarda herhangi bir süre sınırı uygulanmıyor.

Medeni Yargılama Usulündeki Düzenlemeler

Bu başlık, derdest hukuk davası olan herkesi yakından ilgilendiren değişiklikleri içermektedir. 12. Yargı Paketi maddeleri içindeki usul değişikliklerinin davacı ve davalılar açısından önemi büyüktür.

• Belirsiz alacak davasının kaldırılması (HMK m. 107): Bu kurumu en çok kullanan kesim; işçilik alacakları, kira tazminatları ve ticari uyuşmazlıklardaki davacılar. Yerine getirilen mekanizma şu: kısmi dava açan davacıya, yalnızca talep ettiği kısım için değil alacağın bütünü bakımından zamanaşımını kesme imkânı tanınıyor. Derdest belirsiz alacak davası bulunanların avukatlarıyla bu geçişin dosyalarını nasıl etkileyeceğini konuşmaları önerilir.
• Duruşmalar arası üç ay sınırı (HMK m. 147): Duruşmalar arasındaki süre kural olarak üç ayla sınırlandırılıyor. Hâkim bu süreyi aşmak istiyorsa yazılı gerekçe göstermek zorunda. Yıllarca süren yargılamalardan şikâyetçi olan taraflar için bu düzenleme, dava takibinde somut bir denetim mekanizması oluşturuyor.
• Bilirkişiye başvurunun sınırlanması: Bilirkişiye yalnızca hâkimin kendi bilgisiyle çözemeyeceği teknik ve özel uzmanlık gerektiren konularda başvurulması zorunlu hale geliyor. Hukuki nitelendirme ve değerlendirme hâkimin görev alanında kalıyor. Bu değişiklik, uzayan yargılamaların önüne geçmeyi hedefliyor.
• SEGBİS’te imza zorunluluğunun kaldırılması (HMK m. 149): Ses ve Görüntü Bilişim Sistemi aracılığıyla yürütülen duruşmalarda şimdiye kadar aranan fiziksel imza zorunluluğu kaldırılıyor. Kimlik doğrulama dijital yöntemlerle sağlanabilecek.

Faiz ve Tazminata İlişkin Düzenlemeler

12. Yargı Paketi maddeleri arasında faiz ve tazminat alanındaki düzenlemeler de dikkat çekmektedir.

• Yasal faizin piyasaya endekslenmesi: Yıllarca sabit oranlı uygulanan yasal faiz oranının, Merkez Bankası reeskont faizinin %80’ine bağlanması öngörülüyor. Bu düzenleme, Anayasa Mahkemesi‘nin sabit yasal faizin enflasyon dönemlerinde alacaklının mülkiyet hakkını zedelediğine ilişkin tespitine dayanmaktadır. Alacaklı-borçlu ilişkilerini ve ticari uyuşmazlıkları doğrudan etkileyecek önemli bir değişikliktir.
• Destekten yoksunluk tazminatında faiz güvencesi (TBK m. 55): İş kazası veya trafik kazası gibi olgulardan kaynaklanan destekten yoksunluk tazminatı davalarında, hâkimin tazminat hesaplarken dönemsel faizi esas almasına ilişkin bir güvence sağlanıyor. Bu değişiklik, hesaplama yöntemlerindeki tutarsızlıktan doğan hak kayıplarını önlemeyi amaçlıyor; özellikle uzun soluklu iş kazası davalarında alacaklının korunması açısından önem taşıyor.

Miras ve Gayrimenkule İlişkin Düzenlemeler

12. Yargı Paketi maddeleri içinde gayrimenkul sahiplerini doğrudan ilgilendiren önemli bir değişiklik yer almaktadır.

İzale-i şüyu satışında mirasçılara öncelikli alım hakkı (İİK m. 114): Ortaklığın giderilmesi davalarında verilen satış kararının icrasında köklü bir değişiklik yapılıyor. Miras yoluyla edinilen taşınmazların satışında birinci ihale yalnızca paydaşlara ve mirasçılara açık tutulacak. İsteyen paydaş, mahkemece belirlenen muhammen değerin tam olarak yüzde yüzünü ödeyerek taşınmazı satın alabilecek. Paydaşlardan alıcı çıkmazsa ikinci ihalede açık artırmaya geçilecek.
Bu düzenleme, mirasçılar arasındaki anlaşmazlıktan kaynaklanan zorunlu satışlarda aile mallarının üçüncü kişilerin eline piyasa değerinin çok altında geçmesi sorununu gidermeye yönelik. Paydaşlar artık çok daha güçlü bir konuma geliyor.

İdare ve İcra Hukukundaki Değişiklikler

12. Yargı Paketi maddeleri, idare ve icra hukukunda da kayda değer yenilikler getirmektedir.

• İdareye karşı ilamlı icra öncesi yazılı başvuru zorunluluğu (İİK m. 34/a): İdare aleyhine mahkeme kararı alan tarafların, ilamlı icra başlatmadan önce idareye 30 günlük yazılı başvuru yapması zorunlu hale geliyor. Bu süre içinde idare ödeme yaparsa icra masrafları doğmuyor. Uygulamada bu düzenleme, kazanılan davanın icrasını fiilen 30 gün öteliyor; hak sahiplerinin bu yükümlülüğü gözetmesi gerekecek.
• BAM’ın idari davada keşif ve bilirkişi yetkisi (İYUK m. 45): Bölge İdare Mahkemesi, istinaf aşamasında eksik kalan keşif ve bilirkişi incelemelerini artık bizzat tamamlayabilecek. Şimdiye kadar bu işlemler için dosya ilk derece mahkemesine iade edilmek zorunda kalınıyordu. Bu değişiklikle dosyalar gereksiz yere aşağı inmeyecek; idari davalarda istinaf süreci önemli ölçüde hızlanacak.
• Kaldırma kararı üzerine Danıştay temyizi (İYUK m. 46): BAM’ın kaldırma kararı vermesi üzerine 30 gün içinde Danıştay’a temyiz başvurusu yapılabilmesi hüküm altına alınıyor.
• İdare mahkemesi tek hâkimlik sınırının güncellenmesi (2576 sayılı Kanun m. 7): Tek hâkimle görülen idare davaları için belirlenen parasal eşik, 25.000 TL’den 486.000 TL’ye yükseltiliyor. Bu güncellemeyle daha önce heyet gerektiren pek çok dava tek hâkim tarafından karara bağlanacak; idare mahkemelerinin iş yükü daha dengeli dağılacak.

12. Yargı Paketinde İnfaz Affı Var mı?

12. Yargı Paketi maddelerinde genel af, özel af veya toplu infaz indirimi bulunmamaktadır. Bu bilgi tek bir kaynağa değil, Adalet Bakanlığı’nın resmi açıklamalarına ve TBMM’ye sunulan Esas No: 2/3737 sayılı teklif metnine dayanmaktadır.

Kamuoyunda dolaşan “%50 infaz indirimi”, “50 bin hükümlüye tahliye” veya belirli suç tiplerine özel şartlı tahliye iddialarının resmi hiçbir dayanağı yoktur. Bu tür içerikler, tutuklu ve hükümlü yakınlarına yanlış umut veren bilgi kirliliği oluşturmaktadır.

İnfaza ilişkin resmi bir düzenleme yürürlüğe girdiğinde bu durum Resmî Gazete’de yayımlanır. Resmî Gazete’de yer almayan hiçbir bilgi hukuki sonuç doğurmaz.

12. Yargı Paketi’nde HAGB Kalıyor mu, Ne Değişiyor?

12. Yargı Paketi maddeleri içinde HAGB’ye ilişkin değişiklik en çok merak edilen başlıklardan biridir. HAGB kurumu kaldırılmıyor; ancak köklü biçimde yeniden yapılandırılıyor. Mevcut sistemde HAGB kararına itiraz, aynı adliyenin başka bir ceza dairesince inceleniyor ve dar bir denetim sağlıyor. Pakette bu mekanizma istinafla değiştiriliyor.
Değişikliğin pratik sonuçları şunlar:

• HAGB kararları artık Bölge Adliye Mahkemesi’nde (BAM) istinaf incelemesine tabi tutulacak.
• BAM’ın verdiği kararlar Yargıtay’a temyiz yoluyla taşınabilecek.
• İşkence, eziyet ve çocuklara karşı cinsel suç gibi ağır suçlarda HAGB uygulanması yasaklanacak.

Hâlen HAGB kararı bulunanlar için kritik sorular geçiş hükümleri netleşince yanıt bulacak: Mevcut HAGB kararları bu değişiklikten nasıl etkilenecek, yeni itiraz yolları derdest dosyalara uygulanacak mı? Bu soruların kesin yanıtı, yasanın yayımlanmasıyla birlikte açık hale gelecek.

12. Yargı Paketi’ne Girmeyen Düzenlemeler

Paketin hazırlık sürecinde kamuoyuyla paylaşılan ve yoğun biçimde tartışılan bazı başlıklar nihai metne dahil edilmedi. Bu konularda net bilgi vermek, yanlış beklentiyle hareket eden kişilerin hak kaybı yaşamasını önlemek açısından önem taşıyor. 12. Yargı Paketi maddeleri arasında yer almayan ancak sıkça sorulan başlıklar aşağıda açıklanmaktadır.

Nitelikli Dolandırıcılık Davalarının Mahkemesi Değişiyor mu?

Hayır. TCK m. 158 kapsamındaki nitelikli dolandırıcılık davalarının ağır ceza mahkemesinden asliye ceza mahkemesine devredileceğine dair tartışma önceki aylarda gündeme gelmişti; ancak bu düzenleme nihai teklife girmedi. Nitelikli dolandırıcılık davaları mevcut yetki kuralları çerçevesinde görülmeye devam edecek. TCK’ya ilişkin herhangi bir değişiklik 12. Yargı Paketi maddelerinde yer almıyor.

IBAN Mağdurları İçin Ayrı Bir Düzenleme Var mı?

Hayır. Hesabını veya IBAN’ını başkasına açan ve ardından nitelikli dolandırıcılıktan yargılanan kişiler için özel bir suç tipi ya da indirim mekanizması oluşturulması tartışılmıştı; ancak bu düzenleme de pakete girmedi. Derdest IBAN dosyası bulunanların avukatlarıyla birlikte mevcut savunma stratejilerini değerlendirmesi gerekiyor.

Boşanmada İki Aşamalı Yargılama Geliyor mu?

Hayır. Çekişmeli boşanmada önce boşanma ve velayet kararının verilmesi, ardından nafaka, tazminat ve mal paylaşımı gibi mali sonuçların ayrı görülmesi biçiminde tartışılan düzenleme 12. Yargı Paketi maddelerinde yer almadı. TMK kapsamındaki boşanma hükümleri bu pakette değişmedi.

Nafaka Reformu Bu Pakette mi?

Hayır. Anayasa Mahkemesi, 4 Haziran 2026 tarihli kararıyla süresiz yoksulluk nafakasının yasal dayanağını iptal etti ve kararın yürürlüğünü 9 ay erteledi. Bu gelişmenin ardından nafakaya ilişkin düzenleme 12. Yargı Paketi’nden çıkarılarak sonraki bir çalışmaya bırakıldı. Nafaka reformunun bu 9 aylık erteleme süresi içinde yasal zemine oturtulması bekleniyor. 12. Yargı Paketi maddeleri nafaka konusunda herhangi bir düzenleme içermemektedir.

Tapuda Avukat Zorunluluğu Bu Pakette mi?

Hayır. 30 milyon TL ve üzeri tapu işlemlerinde alıcı ve satıcı için avukat bulundurma zorunluluğu getirilmesi Adalet Bakanı’nın açıklamalarında yer almıştı, ancak bu düzenleme 12. Yargı Paketi’ne dahil edilmedi.

12. Yargı Paketi Maddeleri Hakkında Değerlendirmelerimiz

Özdipi Hukuk Bürosu olarak 12. yargı paketi maddelerini üç eksen üzerinden değerlendiriyoruz.

Birincisi, paketin omurgası ceza yargısındaki güvence eksikliklerini gideriyor. HAGB kararlarının istinaf denetimine açılması, bilgisayar aramasında hâkim onayı zorunluluğu ve DNA verilerinin imha güvencesi bir arada okunduğunda paketin savunma hakları ekseninde önemli adımlar attığı görülüyor. C. Başsavcısı itiraz süresinin uzatılması ve kaçak sanığa yargılamanın yenilenmesi hakkının tanınması da bu tabloya ekleniyor. Kamuoyunun af beklentisi üzerinde yoğunlaştığı bu paket, aslında özgürlükleri değil yargı güvencelerini güçlendiriyor.

İkincisi, hukuk davalarında somut hız kazanımı bekleniyor. Belirsiz alacak davasının kaldırılması ve duruşmalar arası üç ay sınırının getirilmesi, yıllarca süren davaları olan taraflar için af gibi görünmese de pratikte daha doğrudan etki yaratacak. Uzun süredir bekleyen alacaklılar, bu değişikliklerin sonuçlarını dava süreçlerinde hissedecek.

Üçüncüsü, izale-i şüyu ve yasal faiz düzenlemeleri mülkiyet haklarını yeniden şekillendiriyor. Muhammen kıymetin %100’ü üzerinden paydaşa tanınan öncelikli alım hakkı, aile mallarının zorla satışında mirasçıları koruyan somut bir güvence. Yasal faizin piyasaya endekslenmesi ise enflasyonun yüksek olduğu dönemlerde alacaklıyı koruyor; ticari uyuşmazlıklarda ve tazminat davalarında bu değişikliğin yansımaları önemli olacak.

Kısa ifadeyle: 12. yargı paketi maddeleri, “kimin tahliye olacağı” sorusunun değil, “davanın ne zaman biteceği ve hakkın nasıl korunacağı” sorusunun paketidir.

12. Yargı Paketi konusunda danışmanlık almak için İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz.

12. Yargı Paketi İle İlgili Merak Edilenler

12. Yargı Paketi maddeleri ve içeriği hakkında en çok sorulan sorulara bu bölümde yanıt veriyoruz.

12. Yargı Paketi Yasalaştı Mı?

Hayır. Haziran 2026 itibarıyla teklif TBMM Adalet Komisyonu’nda görüşülmektedir. Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmemiştir. Maddeler komisyon ve Genel Kurul görüşmeleri sürecinde değiştirilebilir.

12. Yargı Paketi Ne Zaman Çıkacak?

Kesin tarih yok. Adli tatil öncesinde, 20 Temmuz 2026’dan önce yasalaşması hedefleniyor; bu bir hedef olup kesinlik taşımıyor. Yasa yürürlüğe girdiğinde Resmî Gazete’de yayımlanacak.

12. Yargı Paketi Kaç Maddeden Oluşuyor?

Esas No: 2/3737 olarak TBMM’ye sunulan teklif 29 madde ve 1 geçici maddeden oluşmaktadır. Komisyon görüşmeleri sürecinde bu sayı değişebilir.

Belirsiz Alacak Davası Gerçekten Kaldırılıyor mu?

Teklif yasalaşırsa evet. 12. Yargı Paketi maddelerinden biri olan HMK m. 107 değişikliğiyle bu kurum kaldırılıyor; bunun yerine kısmi dava açan tarafa alacağın tamamı bakımından zamanaşımını kesme imkânı tanınıyor. Derdest belirsiz alacak davası bulunanların avukatlarıyla bu geçişin dosyalarını nasıl etkileyeceğini konuşması önerilir.

HAGB Kararım Var, Bu Değişiklik Beni Etkiler mi?

Değişiklik yasalaşırsa HAGB kararları itiraz yerine istinaf yoluyla denetlenecek. Yasa yürürlüğe girmeden kurulmuş HAGB kararlarının nasıl etkileneceği geçiş hükümlerine bağlı. Kesin tablo yasanın yayımlanmasıyla netleşecek; şimdiden hukuki danışmanlık alınması önerilir.

İdare Aleyhine Mahkeme Kararım Var, Ne Yapmalıyım?

İcra başlatmadan önce artık idareye 30 günlük yazılı başvuru yapmak zorunlu. Bu süre içinde idare ödemezse ilamlı icra yoluna gidilebilecek. Başvuruyu atlamak usul hatası yaratabilir; avukatınızla bu adımı birlikte planlayın.

Nafaka Düzenlemesi 12. Yargı Paketi’nde Var mı?

Hayır. Bu konu paketten çıkarılarak ileriki bir çalışmaya bırakıldı. Anayasa Mahkemesi’nin süresiz nafakaya ilişkin iptal kararının yürürlüğü ise 9 ay ertelenmiş durumda; bu süre içinde TBMM’nin yasal düzenleme yapması bekleniyor.