İŞTEN ÇIKARILAN İŞÇİNİN HAKLARI

İşten çıkarılan işçinin hakları kanunlar çerçevesinde güvence altına alınmıştır. İşten çıkarılma, işçiler açısından maddi ve manevi olarak birçok sorun oluşturabilmektedir. İşten çıkarılan işçinin haklarından bazıları; kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin alacağı, fazla mesai alacağı, işsizlik maaşı, işe iade davası açma hakkı olarak sıralanabilir.

İşten çıkarılan işçi, söz konusu haklarını gerekli hukuki yolara başvurarak talep edebilecektir. Bu yazımızda işten çıkarılan işçinin hangi haklara sahip olduğuna, işçinin bu haklarını elde etmek için nasıl bir yol izlemeleri gerektiğine, işe iade davası açma şartları ve sürecine dair önemli hususları sizinle paylaştık. Keyifli okumalar dileriz.

İŞTEN ÇIKARILAN İŞÇİNİN HAKLARI NELERDİR?

İşçinin iş sözleşmesi feshedildiğinde talep edeceği haklarını bilmesi, maddi ve manevi kayıplarını önlemek açısından önem arz etmektedir. İş Kanunu kapsamında işten çıkarılan işçiye tanınan temel haklar şunlardır:

• Kıdem Tazminatı
• İhbar Tazminatı
• Fazla Mesai Ücreti Alacağı
• Maaş ve Asgari Geçim İndirimi Hakkı
• Yıllık İzin Alacağı

İŞTEN ÇIKARILAN İŞÇİNİN KIDEM TAZMİNATI HAKKI

Kıdem tazminatı, işten çıkarılan işçinin haklarından biridir. Kıdem tazminatı, işveren tarafından belirli şartların sağlanması halinde işçinin kazandığı kıdeme karşılık olarak ödediği tazminattır. Yargıtay’a göre kıdem tazminatı; işverene ait işyerinde belli bir süre çalışmış olan işçinin, işten çıkarılması halinde yıpranması, yeni iş bulmada yaşayacağı zorluklar ve çalışmış olduğu işyerine sağladığı katkı dikkate alınarak işyerinde sağladığı hizmetlere ve katkılara karşılık verilen toplu paradır.

İşçilerin kıdem tazminatı hakkı, eski İş Kanunu’nun 14.maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, işyerinde en az 1 yıl çalışmış olan işçilerin iş sözleşmelerinin kanunda gösterilen şekillerde sona ermesi halinde, işverenler tarafından işçilere her 1 yıl çalışma karşılığı 30 günlük ücret tutarında bir tazminat ödenmesi gerekmektedir.

En az 1 yıl çalışan işçinin kıdem tazminatına hak kazanması için iş sözleşmesinin:

• İşçi tarafından haklı nedenle feshedilmiş olması,
• İşçi tarafından askerlik hizmeti nedeniyle feshedilmiş olması,
• Kadın işçi tarafından evlendikten sonraki 1 yıl içinde feshedilmiş olması,
• İşçinin ölümü ile iş sözleşmesinin sona ermesi,
• İşveren tarafından iyi niyet ve ahlak kurallarına uymayan haller ve benzerlerine dayalı haklı nedenle fesih hali dışında diğer sebeplerle sona erdirilmesi gerekmektedir.

İŞTEN ÇIKARILAN İŞÇİNİN İHBAR TAZMİNATI

İş sözleşmesinin feshedilmesi hem işçi hem işveren taraf için olumsuz sonuçlar doğurmaktadır. Sözleşmenin işveren tarafından feshedilmesi halinde işçi, kendisinin ve ailesinin geçimini sağlayabilmek için iş bulma sürecine girmektedir ve bu süreç içinde alacağı ücretten mahrum kalmaktadır. İş bulma sürecinin uzun sürdüğü hallerde işçinin geçim sıkıntısı doğmaktadır. Bu sebeplerle iş sözleşmesinin fethedilmesinden asıl olan fesih türü, süreli fesihtir.

Ancak bazı hallerde, iş sözleşmesinin sürdürülmesi artık taraflardan beklenemeyecek durumda ise sözleşmenin derhal feshedilmesi de mümkündür. Fesih bildirim sürelerine uymayan tarafın, diğer tarafa bu süreye denk gelen ücret tutarında ödemesi gereken tazminata ihbar tazminatı denmektedir.

İhbar tazminatına hak kazanmanın şartları İş Kanunu’nun 17.maddesinde şu şekilde düzenlenmiştir:

• İşçi ve işveren arasında belirsiz süreli bir iş sözleşmesi bulunmalıdır,
• İş sözleşmesinin feshi haklı nedene dayanmamalıdır,
• İşçiye çalışmış olduğu süreye uygun olarak ihbar süresi tanınmalıdır. İş Kanunu’nda belirtilen asgari ihbar süreleri şu şekildedir:

Ayrıca belirtmek gerekir ki, ihbar tazminatı yalnızca işveren tarafından değil, işçi tarafından da ödenebilmektedir. Şartları gerçekleştiği takdirde her iki taraf da ihbar tazminatı talep edebilecektir.

İŞTEN ÇIKARILAN İŞÇİNİN İŞE İADE HAKKI

İşverenin yaptığı feshin haklı ve geçerli bir sebebe dayanmadığını düşünen işçi, işe iade davası açma hakkına sahiptir. İş Kanunu, işçilere güvence sağlayarak, işverenin keyfi veya haksız bir şekilde fesih yapmasının önüne geçmeyi amaçlamaktadır. Ancak işe iade davasını her işçi açamamaktadır. İşe iade davasının şartları şu şekildedir:

• İşyerinde 30 ve daha fazla işçi istihdam etmelidir.
• İşçi ve işveren arasında belirsiz süreli iş sözleşmesi bulunmalıdır.
• İş sözleşmesi işveren tarafından geçerli bir sebebe dayanmaksızın feshedilmelidir.
• İşçinin en az 6 aylık kıdemi olmalıdır.
• İşçi, 1 ay içinde arabulucuya başvurmalıdır.

İşçi, işe iade davasını açmadan önce, kendisine fesih bildiriminin yapıldığı tarihten itibaren başlayarak 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Eğer arabulucuya başvurmazsa, işe iade davası açan işçinin davası, dava şartı yokluğundan reddedilir. Arabuluculuk süreci sonunda taraflar anlaşamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren 2 hafta içinde işçi, iş mahkemesinde işe iade davasını açabilmektedir.

Mahkeme yaptığı incelemenin sonucunda, işverenin yaptığı feshin geçerli sebebe dayanmadığı sonucuna ulaşırsa işçinin işe iadesine karar verir.

İşe iade davasının sonuçları adım adım şu şekildedir:

• Mahkeme tarafından verilen işe iade kararının kesinleşmesinden ardından işçi, 10 gün içinde işverene işe başlatılma konusunda başvuruda bulunmalıdır. Aksi halde işveren tarafından yapılan feshin geçerli sebebe dayandığı kabul edilir.
• İşçinin işe ise talebinden itibaren işveren 1 ay içinde işçiyi işe başlatmalıdır. İşe başlatmaması halinde ise tazminat ödemek durumunda kalacaktır.
• İşveren işçiyi tekrardan işe başlattığında, işçinin 4 aylık ücreti tutarı ve diğer haklarından fazla olmamak üzere boşta geçen süre ücreti ödeyecektir.

İŞTEN ÇIKARILAN İŞÇİNİN FAZLA MESAİ ÜCRETİ TALEP ETME HAKKI

İş Kanunu’nun 41.maddesine göre haftalık 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışma olarak kabul edilir. Fazla mesai ücreti ise her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret normal çalışma ücretinin saat başına düşen miktarının %50 yükseltilmesiyle ödenir. Kısaca, her bir saat fazla mesainin ücreti, normal ücretin %50 fazlasıdır.

Fazla mesai ücretinin hesaplanması için işçinin saatlik normal ücretinin bulunması ve fazla çalışma yaptığı saatlerin tespit edilmesi gerekir.

Örneğin; bir işçi ayda 20 saat fazla mesai yapmış ve saatlik normal ücreti de 100 TL ise

• Fazla mesai ücreti saatlik ücretin %50 artırılmış haliyle ödeneceği için; 150 TL’dir.
• 20 saat fazla mesai yaptığı için 3000 TL aylık fazla mesai ücreti ödenmelidir.

İŞTEN ÇIKARILAN İŞÇİNİN KULLANMADIĞI YILLIK İZİN HAKKI

İşyerinde en az 1 yıl çalışan işçiye hizmet süresine göre değişen sürelerde yıllık ücretli izin hakkı tanınmaktadır. Yıllık ücretli izin hakkı hizmet sürelerine göre:

İzin hakkı bir dinlenme hakkıdır, ücret alacağı değildir. Yıllık ücretli izin hakkı ancak iş sözleşmesinin feshi halinde, işçinin hak etmiş olmasına rağmen kullanmadığı izinler varsa ücret alacağına dönüşür.

İşçiyi işten çıkaran işveren, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihte, işçinin hak etmiş olmasına rağmen kullanmadığı yıllık izin sürelerine ait ücreti, sözleşmenin sona erme tarihindeki ücret üzerinden işçiye ödemekle yükümlüdür.

İŞTEN ÇIKARILAN İŞÇİ İŞSİZLİK MAAŞI ALABİLİR Mİ?

İş sözleşmesinin feshinin ardından işçi, işsizlik ödeneğinden yararlanabilmektedir. İş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmesinden itibaren 30 gün içinde İŞKUR biriminde giderek, www.iskur.gov.tr, E-devlet veya İŞKUR Mobil Uygulaması üzerinden işsizlik ödeneği için başvuruda bulunulabilir. Ancak işçinin işsizlik maaşı alabilmesi için;

– kendi kusuru olmadan ve kendi isteği dışında işten çıkarılmalı,

– iş sözleşmesinin sona ermesinden önceki 120 gün boyunca çalışmış olmalı,

– iş sözleşmesinin feshinden önceki 3 yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olmalıdır.

İşsizlik ödeneği miktarı ise sigortalı işçinin son 4 aydaki kazançları esas alınarak hesaplanan günlük ortalama kazancının %40‘ıdır.

İŞTEN ÇIKARILAN İŞÇİDEN İSTİFA DİLEKÇESİ TALEP EDİLMESİ YASAL MI?

Bazı işverenler işçiyi işten çıkartmış olmalarına rağmen, tazminat ödememek gibi bazı sorumluluklardan kurtulmak için işçiden istifa dilekçesi yazmasını talep edebilmektedir. İşverenin zorlama ile ya da baskı kurarak işçiden yazılı istifa dilekçesi talep etmesi ve işçinin de istifa dilekçesini vermesi halinde işçinin işten ayrılma iradesi yoktur.

Bu halde verilen istifa dilekçesine değer verilmemektedir. Bu gibi hallerde işveren tarafından iş sözleşmesinin feshedildiği kabul edilir. Dolayısıyla, işverenin baskı uygulaması ya da zorlaması sonucunda talep edilen istifa dilekçesi hukuka aykırıdır.

Nitekim Yargıtay bir kararında:’’İşçinin istifa dilekçesindeki iradesinin fesada uğratılması da sıkça karşılaşılan bir durumdur. İşverence tazminatların derhal ödenmesi ve benzeri baskılarla işçiden yazılı istifa dilekçesi vermesini talep etmesi ve işçinin buna uyması gerçek bir istifa iradesinden söz edilemez. Bu halde feshin işverence gerçekleştirildiği kabul edilmelidir.
İşverenin haklı fesih sebeplerine dayanarak işçiye istifa dilekçesi vermesi halinde baskı uygulaması sonucu düzenlenen istifa dilekçesine de gerçek anlamda istifa olarak değer vermek mümkün olmaz. Dairemizce bu gibi hallerde feshin işverence gerçekleştirildiği, ancak işveren feshinin haklı olup olmadığını değerlendirilmesi gerektiği kabul edilmektedir. (22. Hukuk Dairesi 2015/5290 E.,  2016/11001 K.)

İŞTEN ÇIKARILAN İŞÇİYE TAZMİNATLARI İŞVEREN TARAFINDAN ÖDENMEZSE İZLENECEK SÜREÇ

İşten çıkarılan işçiye işveren tarafından, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti ve diğer hakları işveren tarafından ödenmelidir. İşveren, işçiye tazminatları ödemediğinde işçi, kanuni yollara başvurarak hak ettiği tazminatları talep edebilecektir.

İşçiler doğrudan tazminatlarını bir dava açarak talep edebileceklerdir. Tazminatı işveren tarafından ödenmeyen işçi, işçilik alacağı davası açarak talepte bulunabilecektir. İşçilik alacaklarının bir kısmı feshe bağlıdır. Kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık ücretli izin alacağı gibi alacakların talep edilmesi için iş sözleşmesinin feshedilmiş olması gerekir.

İşçilik alacağı davası açmadan önce arabulucuya başvurulması ise zorunludur. İşe iade davasında olduğu gibi işçi alacağı ve tazminatı ile ilgili davalarda da arabulucuya başvuru bir dava şartıdır.

İşçilik alacağı davasında zamanaşımı süresi ise 5 yıldır. İş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren 5 yılın geçmesi ile alacak hakkı zamanaşımına uğrayacaktır.

İşçi alacağı davasında görevli mahkeme İş Mahkemeleri olup, yetkili mahkeme ise davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeridir.

Bu aşamada bir avukat ile hareket edilmesi büyük önem taşımaktadır. Hassas bir süreç olan bu davada, bir avukattan hukuki yardım alınması işçinin hak kaybı yaşamasını engelleyecek ve süreci hızlandırarak işçiyi koruyacaktır.

ARABULUCULUK BAŞVURUSU SÜRESİ

Belirttiğimiz üzere, işçi ile işveren arasındaki hukuki uyuşmazlıklarda arabulucuya başvurulması zorunludur. İşe iade davası açmadan önce, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır. İşçilik alacakları davası açmadan önce ise dava açmak için konulmuş olan dava zamanaşımı süresi geçerli olacaktır. Dolayısıyla işçilik alacakları davalarında 5 yıl içinde arabulucuya başvurulmalıdır.

Arabulucu, 3 hafta içerisinde kendisine yapılan arabuluculuk başvurusunu sonuçlandırır. Zorunlu olduğu durumlarda bu süreyi 1 haftalığına uzatabilir.

İŞÇİLİK ALACAKLARI DAVA SÜRECİ

1. Arabuluculuk Aşaması: işçilik alacaklarına yönelik davanın açılmasından önce arabulucuya başvurulması zorunludur. Arabulucuda, tarafların anlaşamaması halinde bu yöndeki belge ile işçi, iş mahkemesinde dava açabilecektir.
2. Davanın Açılması: İşçi, alacaklarının yer aldığı bir dava dilekçesi hazırlayarak, hukuki sebeplerini ve delillerini dilekçeye ekler. İş mahkemesinde dava açılır ve dava dilekçesi işverene tebliğ edilir.
3. Mahkeme Süreci: Mahkeme tarafından belgeler ve deliller incelenerek, gerektiğinde bilirkişi tarafından rapor talep edilerek bunlar doğrultusunda karar verilir. Mahkeme işçinin lehine arar verdiği takrirde işveren tarafından tazminat ve alacaklar ödenir. İşveren tarafından ödeme yapılmadığı durumda ise hakkında icra takibi başlatılabilir.
4. Zamanaşımı: İşçilik alacaklarında dava zamanaşımı süresi 5 yıldır.

İlgili dilekçelerin hukuka uygun bir şekilde ve eksiksiz hazırlanması ile işçinin hak kaybının önlenmesi için bir avukat ile söz konusu sürecin yönetilmesi önemlidir.

İŞE İADE DAVASI SÜRECİ

Haksız veya geçerli bir sebebe dayanmadan işten çıkarılan işçiler, işe iade davası açabilirler. İşe iade davası süreci adım adım şu şekildedir:

1. Arabuluculuk Aşaması: İşçi, iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren 1 ay içerisinde arabulucuya başvurmalıdır. Arabuluculuk aşamasında işçi ve işveren arasında anlaşma sağlanamazsa işçi, iş mahkemesinde işe iade davası açabilecektir.
2. Davanın Açılması: İşçi, haksız bir şekilde veya geçerli bir sebebe dayanmaksızın işten çıkarıldığına yönelik savunmada bulunur. Dava dilekçesinde işe iadesini talep eder.
3. Mahkeme Süreci: Mahkeme tarafından işverenin işçiyi işten çıkarma gerekçeleri incelenir. Haklı veya geçerli fesih sebepleri olup olmadığı araştırılır. Mahkeme işverenin yaptığı feshi geçersiz bulursa işçiye işe iade hakkı tanır.
4. İşçi, kararın kesinleşmesinden ardından 10 gün içinde işverene yazılı başvuru yaparak işe iadesini talep eder.

– İşveren işçiyi işe başlatmazsa: işveren tarafından işçiye 4 aylık boşta geçen süre ücreti + en az 4 en fazla 8 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı ödenir.

HAKSIZ İŞTEN ÇIKARILMA DURUMUNDA DELİLLER

Haksız yere işten çıkarılan işçi, işveren tarafından yapılan feshin haksız veya geçerli bir sebebe dayanmadığını kanıtlamalıdır. Bu durumda şu deliller işçinin lehine olabilir:

• İş sözleşmesi
• Çalışma koşulları
• Tanık beyanları
• İşverenin yazılı uyarılarının olup olmadığı
• E-posta ve işverenle olan yazışmalar

İŞTEN ÇIKARILMA DURUMUNDA İŞÇİ HAKLARI AVUKAT DESTEĞİ

İşten çıkarılan işçi, tazminat ve haklarını almak için kanuni yollara başvurmalıdır. Bu hassas süreçte İş Hukuku alanında uzman bir avukatın desteği işçinin hak kaybı yaşamasının önüne geçecek, haklarını en iyi şekilde savunmasını sağlayacak ve süreci hızlandıracaktır. Avukat, arabuluculuk ve dava sürecinin tamamında en doğru adımların atılmasını ve tüm hukuki prosedürün eksiksiz bir şekilde yerine getirilmesini sağlayacaktır.

SIKÇA SORULAN SORULAR

İşten Çıkarılan İşçi Hangi Tazminatları Alır?

İşten çıkarılan işçi, kıdemine bağlı olarak çeşitli tazminat haklarına sahip olabilir. İşte işçinin alabileceği temel tazminat kalemleri şunlardır:

• Kıdem Tazminatı
• İhbar Tazminatı
• Fazla Mesai Ücreti
• Kullanılmayan Yıllık İzin Hakkı
• İşe İade Davası ve Boşta Geçen Süre Ücreti

İşten Çıkarılan İşçi İmza Atmazsa Ne Olur?

İşten çıkarılan işçinin imzası, tazminat haklarının elde edilmesinde ve tüm yasal işlemlerde önem arz etmektedir. İşçi imzasını atmayarak işverenin kendisine sunduğu şartları kabul etmediğini belirtmiş olur. Dolayısıyla, işveren ve işçi arasında yaşanan anlaşmazlığın bir delilidir. Ancak bazı hallerde işçinin imzasının bulunmaması, işçi açısından işe ide davası gibi süreçlerde hak kaybına yol açabilmektedir. İşçinin, işten çıkış evraklarına imza atması zorunlu değildir ve işten çıkış işlemleri yine de gerçekleştirilebilir, işçi kanuni haklarını talep edebilir. Ancak hak kayıplarının önüne geçilmesi için bir avukat yardımı önemlidir.

Sebepsiz İşten Çıkarıldım, Ne Yapmalıyım?

Geçerli bir sebep olmadan işveren tarafından iş sözleşmeniz feshedildiğinde, iş güvencesi kapsamındaysanız işe iade davası açabilirsiniz. Ayrıca kıdem ve ihbar tazminatı ile fazla mesai ücreti gibi diğer hak ve alacaklarınızı da koşulları gerçekleştiği takdirde talep edebilirsiniz. İşe iade davası ve işçilik alacakları davalarını açabilmek için ise öncelikle arabulucuya başvurmanız gerekmektedir. İş hukuku alanında uzman bir avukattan destek alarak haklarınızı en etkili şekilde savunabilirsiniz.

İşten Çıkarılma Kaç Maaş Ödemesi Gerekir?

İşten çıkarılan işçinin talep edebileceği tazminat miktarı kıdemine göre değişkenlik göstermektedir. İşyerinde en az 1 yıl çalışmış olan işçi kıdem tazminatına hak kazanır. Kıdem tazminatı şu şekilde hesaplanır; işçinin çalıştığı her bir yıl için brüt ücretin 30 günlük tutarı esas alınır. Kaç yıl çalışmışsa, brüt ücret ile çalıştığı yıl sayısı çarpılarak bulunur.

İşveren tarafından iş sözleşmesinin feshedilmesi durumunda, kanunda belirtilen fesih sürelerine uyulmadığında işçiye, ihbar tazminatı da ödenmektedir.

İşçi, işe ide davası açmışsa, mahkeme tarafından işe iadesine karar verilmişse ve işveren işçiyi tekrardan işe başlatmışsa işveren işçinin 4 aylık ücreti tutarı ve diğer haklarından fazla olmamak üzere boşta geçen süre ücreti ödeyecektir.

Çıkışı Verilen İşçi Ne Yapmalı?

Çıkışı verilen işçi öncelikle işverenin yaptığı fesih bildirimini incelemelidir. İşveren tarafından yapılan fesih bildirimi yazılı olmalıdır. Ayrıca fesih bildiriminde yer alan işten çıkarma sebebi de incelenmelidir. Keza işçi, feshin geçerli bir sebebe dayanmadığını düşünüyorsa işe iade davası açabilecektir.

Alacakların ve tazminatların talep edilmesi ayrıca istendiğinde işe iade davası açılması için arabuluculuk sürecinin başlatılması gerekmektedir. Bu süre zarfında bir avukattan danışmanlık alınması işçinin haklarının korunması adına önemlidir.

Ek olarak işçi, İŞKUR’a işsizlik ödeneğinden faydalanmak için başvuruda da bulunabilir.

İşten Çıkarılma Kaç Gün Önceden Bildirilmeli?

İşveren tarafından işçiye, iş sözleşmesinin fesinin bildirilmesi işçinin çalışma süresine göre değişkenlik göstermektedir. İşverenin uyması gereken bildirim süreleri şu şekildedir:

• İşi 6 aydan az sürmüş işçi için: 2 hafta
• İşi 6 ay ile 1,5 yıl arasında sürmüş işçi için: 4 hafta
• İşi 1,5 yıl ile 3 yıl arasında sürmüş işçi için: 6 hafta
• İşi 3 yıldan fazla sürmüş işçi için: 8 hafta

İşveren Girdi Çıktı Yaparsa Ne Olur?

İşverenin girdi çıktı yapması, işçiyi girdi çıktı yaparak çalıştırması işçinin kıdem tazminatı üzerinde negatif etkilere yol açmaktadır. İşveren girdi çıktı yaparak, iş sözleşmesini fiilen sona erdirmeden yalnızca resmî bir şekilde feshedip ardından yeniden başlatmış olur.

Yargıtay’a göre işveren, işçinin kıdem tazminatına hak kazanma süresini sıfırlamak amacıyla girdi çıktı yaparsa bu durum hukuka aykırıdır. (YARGITAY 22. HUKUK DAİRESİ E. 2012/7540 K. 2012/27963 T. 11.12.2012)

Aynı zamanda belirtilmelidir ki bu durum işçi açısından haklı fesih nedeni teşkil etmektedir.

İşten Çıkarılan İşçi İşsizlik Maaşı Alabilir Mi?

Evet, iş sözleşmesi feshedilen işçi işsizlik maaşı alabilmektedir. Ancak bazı şartlara tabi tutulmuştur. İşçi kendi kusuru olmadan ve kendi isteği dışında işiten çıkarılmışsa, iş sözleşmesinin sona ermesinden önceki 120 gün çalışmışsa, iş sözleşmesinin feshinden önceki 3 yıl içinde en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemişse işsizlik maaşı alabilecektir.

İşten Çıkarılan İşçinin İş Mahkemesine Başvurma Süresi Nedir?

İşten çıkarılan işçi işe iade davası açabilmek için 1 ay içerisinde arabulucuya başvurmalıdır. Arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamazsa içi, 2 hafta içinde iş mahkemesinde işe iade davası açmalıdır. İşçilik alacakları davalarında ise zamanaşımı süresi 5 yıldır. Dolayısıyla, işe ise davası şartlarını sağlayamayan ya da tekrarlanan işe başlamak istemeyen işçi, hak ettiği alacak ve tazminatları 5 yıl içinde dava açarak talep edebilecektir. Ancak bu halde de öncelikle arabulucuya başvurulması zorunludur.

İşten Çıkarılan İşçi SGK Kodunu Nasıl Öğrenebilir?

İşçinin iş sözleşmesinin feshi sebebinin belirtmek için SGK sisteminde numaralar kullanılmaktadır. Bunlara işten çıkış kodu denmektedir. İşten çıkış kodunu işçiler, e-Devlet üzerinden ulaşabilmektedirler. E-Devlet sisteminde SGK Hizmetlerinde yer alan İşe Giriş İşten Ayrılış Bildirgeleri sekmesinden SGK çıkış koduna erişilebilir.

İşveren İşten Çıkarmadan Önce Yazılı Bildirim Yapmak Zorunda Mı?

Evet, işveren iş sözleşmesini feshetmeden önce yazılı bildirimde bulunmak zorundadır. İşçiye yazılı bildirimde bulunarak iş sözleşmesini feshetme sebebini açıkça belirtmelidir. İşverenin yapacağı bu bildirim ise işçinin kıdemine göre değişkenlik göstermektedir. Söz konusu sürelere uyulmadığı takdirde ise işveren tarafından işçiye ihbar tazminatı ödemesi yapılacaktır.

İşten Çıkarılma Sonrası İşçinin Maaşı Ödenmezse Ne Yapılmalı?

İşten çıkarılan ve maaşını alamayan işçiler, işverene ihtarname göndererek, işveren hakkında icra takibi başlatarak ya da dava yolu ile maaşlarını talep edebilirler. İşveren tarafından ödenmeyen maaş için işçinin başvuracağı ilk yol işverene ihtarname göndermektir. İşveren ihtarnamede belirtilen süre içinde işçiye ödeme yapmazsa hakkında icra takibi başlatılacaktır. İşverenin itirazı halinde ise dava yoluna gidilecektir.

İşten Çıkarılan İşçi Noter İhtarı Çekmeli Mi?

İşten haksız sebeple ya da geçerli bir sebebe dayanmadan çıkarılan işçi noter aracılığıyla işverene ihtarname gönderebilir. İşçi, haklarını ve alacaklarını korumak için ihtar çekebilir. İhtarname, işçinin varsa ödenmemiş maaşlarını, kıdem ve ihbar tazminatını, fazla mesai ücreti gibi alacaklarını talep etmesine imkân tanıyarak, işvereni de resmî bir şekilde bilgilendirir.

İşten Çıkarılan İşçi Tazminat Alabilmek İçin Kaç Yıl Çalışmış Olmalı?

İşten çıkartan işçinin kıdem tazminatına hak kazanması için aynı işyerinde en az 1 yıl boyunca çalışmış olması gerekmektedir. İşçinin alacağı kıdem tazminatı, çalışma süresine bağlı olarak değişmektedir.

İşten Çıkarılan İşçi Kaç Gün İçinde Dava Açabilir?

İşten çıkarılan işçinin açacağı dava türüne göre dava açma süresi farklılık göstermektedir. Eğer işçi, işe iade davası açacaksa iş sözleşmesinin feshinin bildirilmesinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabulucuda anlaşma sağlanamadığı takdirde ise 2 hafta içinde iş mahkemesinde dava açması gerekmektedir.

İşten çıkarılan işçi, kıdem ve ihbar tazminatı ile diğer işçilik alacaklarını talep etmek için dava yoluna gitmişse, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıl içinde bu davayı açmalıdır.

İşten Çıkarılan İşçi İhbar Süresi Boyunca Çalıştırılabilir Mi?

İşten çıkarılan işçinin çalışma süresine göre belirlenen ihbar süresi içinde iş görme borcu devam eder. Dolayısıyla işçi, ihbar süresi boyunca normal çalışma koşullarında çalıştırılmaktadır. Ancak burada önemli olan husus, ihbar süresi boyunca çalıştırılan işçiye iş arama izni verilmesidir. İhbar süresi boyunca çalıştırılan işçi günde en az 2 saat olmak üzere iş arama iznine sahiptir. İşçi isterse bu süreleri birleştirerek toplu bir şekilde de kullanabilir. İşveren, söz konusu iş arama izninden dolayı işçinin ücretinden kesinti yapamaz.

İşten Çıkarılan İşçi Ücretsiz Avukat Desteği Alabilir Mi?

İş hukuku davalarında avukat tutulması zorunlu değilse de ekonomik gücü yetersiz olan işçilerin adli yardım kapsamında ücretsiz avukat desteği alması mümkün olabilmektedir. Adli yardım, ceza davaları dışında maddi durumu yetersiz olan kişilere uygulanan bir hizmettir. Bu sayede işçiler, dava açma haklarını kullanabileceklerdir.

Dava açılmadan önce veya dava esnasında adli yardım talebinde bulunulabilir. Bunun için ilgili baronun adli yardım bürosuna veya davan görüldüğü mahkemeye başvuruda bulunulabilir. İstanbul’da ikamet eden vatandaşlar İstanbul Barosu Adli Yardım Bürosu’na başvurabilirler.

İşten Çıkarılan İşçi İşsizlik Maaşı Başvurusunu Nasıl Yapar?

İşten çıkarılan işçi, iş sözleşmesinin feshedilmesinden itibaren sonraki 30 gün içerisinde İŞKUR’a giderek veya  www.iskur.gov.tr , e-devlet veya İŞKUR Mobil Uygulaması üzerinden başvuru yapabilir. Başvuru durumu ise e-devlet üzerinden İŞKUR İşsizlik Ödeneği Sorgulama sekmesinden takip edilebilir.

İPEK HEPDİKER